Ο αφθώδης πυρετός εξακολουθεί να πλήττει την κτηνοτροφία στη Λέσβο ενώ όλα τα βασικά ζητήματα παραμένουν «στον αέρα» – Μιλούν στο in ο κτηνίατρος Γιάννης Τσακίρης, ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής και ο αντιπρόεδρος του αγροτοκτηνοτροφικού συλλόγου Μανταμάδου, Νίκος Αψώκαρδος
υς παραγωγούς, δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία δέσμευση εκ μέρους της Πολιτείας για το πότε θα μπορέσουν να «φύγουν» από το νησί για τις αγορές τα ώριμα τυριά που παρασκευάζονται.
Σημειώνεται πως αύριο Τρίτη 14 Απριλίου, οι κτηνοτρόφοι, οι παραγωγοί και τα μέλη των συνεταιρισμών, διοργανώνουν συλαλλητήριο στις 11.30 στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου.
Οι μονάδες που συνεχίζουν να παραλαμβάνουν το γάλα είναι ελάχιστες και πρόκειται κυρίως για συνεταιρισμούς (συνεταιρισμός στον Μανταμάδο, στον Μεσότοπο και μερικά ακόμα μικρά τυροκομεία).
Αλυτο παραμένει και το θέμα της διαχείρισης/υγειονομικής ταφής του αδιάθετου γάλακτος καθώς η αρχική απόφαση- του δήμαρχου Δυτικής Λέσβου- να θάβεται σε χώρο του Μανταμάδου (στη θέση “Ντιβάνι”) αναιρέθηκε γρήγορα μετά από τις αντιδράσεις των κατοίκων.
Η επόμενη απόφαση είναι το αδιάθετο γάλα να θάβεται στον Κεντρικό ΧΥΤΑ της Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου, στη θέση «Κλεφτόβιγλα», ούτε όμως και αυτή θεωρείται η ενδεδειγμένη θέση καθώς η υγειονομική ταφή του γάλακτος προϋποθέτει πολύ αυστηρές υγειονομικές προδιαγραφές, οι οποίες δεν φαίνεται να πληρούνται στην προκειμένη.
Μιλώντας πάντως στο in, ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος δήλωσε πως ο χώρος που θα θάβεται το γάλα, είναι δημοτικός και βρίσκεται δίπλα από τον Κεντρικό ΧΥΤΑ. Το θέμα παραμένει «στον αέρα».
«Η Λέσβος έχει αφεθεί στην τύχη της»
Ο Γιάννης Τσακίρης, συνταξιούχος κτηνίατρος στο νησί, τέως πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητήριου Αιγαίου και άνθρωπος ο οποίος γνωρίζει όσο λίγοι το ζωικό κεφάλαιο και την κτηνοτροφία της Λέσβου, έχοντας ζήσει από κοντά πολλές και διαφορετικές περιόδους ζωονόσων στο νησί, λέει στο in πως η Λέσβος έχει αφεθεί στην τύχη της.
«Μας ανησυχεί πολύ το ότι τα τελευταία κρούσματα εντοπίστηκαν 20 χιλιόμετρα μακριά από το πρώτο. Η πρώτη ζώνη επιτήρησης έσπασε. Δεν ενεργοποιήθηκε όταν έπρεπε η μαζική θανάτωση των ζώων στη ζώνη προστασίας, ως μέθοδος επιθετικής εκρίζωσης του ιού, ούτε όμως επιλέχθηκε και ο εμβολιασμός. Υπάρχει σιωπή, μια παθητική κατάσταση με αργόσυρτα μέτρα αντιμετώπισης» λέει ο κ. Τσακίρης.
Οπως εξηγεί:« Αν είχαμε επιλέξει τη θανάτωση όλων των ζώων σε συγκεκριμένη ζώνη, οι έλεγχοι στις κτηνοτροφικές μονάδες θα έπρεπε να είχαν πραγματοποιηθεί αστραπιαία και οι θανατώσεις θα έπρεπε να είχαν γίνει τις πρώτες μόλις μέρες μετά τον εντοπισμό του πρώτου κρούσματος. Στη Βουλγαρία, στο πρώτο κρούσμα αφθώδους πυρετού βγήκαν 60 κτηνίατροι στο πεδίο αμέσως. Στη Σλοβενία θανάτωσαν από την πρώτη στιγμή 3.000 αγελάδες οι οποίες βρίσκονταν κοντά στο κρούσμα. Η πορεία του ιού σταμάτησε».
Οπως παραδέχεται ο κ. Τσακίρης, πρόκειται για ένα ακραίο μέτρο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, το οποίο για να πετύχει απαιτεί την άμεση αποζημίωση των κτηνοτρόφων για το ζωικό κεφάλαιο που χάνουν.
Δεν είναι όμως μόνο οι νωθρές αποφάσεις της κυβέρνησης που προβληματίζουν τον αγροτοκτηνοτροφικό κόσμο της Λέσβου. Σύμφωνα με τον κ. Τσακίρη, καμία από τις δύο αποφάσεις, είτε η θανάτωση σε συγκεκριμένη ζώνη, είτε ο εμβολιασμός, μπορούν να αποδώσουν με τέτοια συρρικνωμένη κτηνιατρική υπηρεσία που έχει φτάσει να έχει η Λέσβος.
Αυτή τη στιγμή, οι κτηνίατροι στο πεδίο (όσοι δηλαδή εργάζονται στην υπηρεσία του νησιού, οι ιδιώτες και οι εθελοντές) δεν ξεπερνούν τους 13.
«Κάθε κτηνίατρος μπορεί να εξετάζει 2 με 3 μονάδες τη μέρα και το νησί έχει 3.500 μονάδες. Καταλαβαίνετε πόσο αργή είναι η αντιμετώπιση και η επιτήρηση» υπογραμμίζει ο κ. Τσακίρης.
«Κρατική αδιαφορία και απομόνωση»
Τα παραπάνω δεδομένα δημιουργούν την αίσθηση πως δεν υπάρχει σχέδιο και πως το σκεπτικό που δεν ομολογείται είναι να «βιώσει» μόνη της η Λέσβος τον αφθώδη πυρετό, σε μια κατάσταση αυτόματου πιλότου με βασικό στόχο να μην μην εισέλθει ο ιός στην ηπειρωτική χώρα. Το ότι η Λέσβος είναι νησί κάνει ακόμα πιο εύκολη την απομόνωση της.
«Δεν τους ενδιαφέρει το μέλλον της Λέσβου. Αφήνουν το νησί να καταστραφεί. Αυτές είναι οι συνέπειες της κρατικής αδιαφορίας» λέει στο in ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής ο οποίος κατάγεται από τον Μεσότοπου Λέσβου και έχει ασχοληθεί σοβαρά από την πρώτη στιγμή με το θέμα του αφθώδους πυρετού στο νησί.
Κατά τον ίδιο, αν υιοθετηθούν τα ίδια μέτρα που εφαρμόζει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της ευλογιάς, όπου οι αποζημιώσεις έφτασαν να δίνονται ακόμα και ενάμιση χρόνο αργότερα, όπως για παράδειγμα συνέβη στη Λήμνο, τότε τα αποτελέσματα θα είναι καταστροφικά για το νησί.
Μεταφέροντας το κλίμα που επικρατεί στο νησί, ο κ. Δουδωνής λέει χαρακτηριστικά πώς στην Καλλονή (η ευρύτερη περιοχή όπου εντοπίστηκε το τελευταίο κρούσμα) η εμπορική αγορά τη Μεγάλη Παρασκευή ήταν έρημη και οι κάτοικοι φοβισμένοι και απογοητευμένοι.
Ο κ. Τσακίρης σημειώνει με τη σειρά του πως επί της ουσίας «όλα τα βασικά ζητήματα είναι στον αέρα».
«Το να πεις ότι θάβεις το γάλα δεν είναι τόσο απλό. Πρόκειται για ρυπαντή του υδροφόρου ορίζοντα και θέλει πολύ προσεχτική διαχείριση. Θα έπρεπε να δοθεί επιστρεπτέα προκαταβολή για να μπορούν οι τυροκόμοι να τυροκομούν το γάλα χωρίς αγωνία για την επόμενη μέρα. Η διαχείριση του γάλακτος θα έπρεπε να είναι ζήτημα απόλυτης προτεραιότητας από την αρχή, δεδομένου ότι η Λέσβος παράγει 250 τόνους γάλακτος τη μέρα», εξηγεί ο έμπειρος κτηνίατρος.
Ο ίδιος επισημαίνει πως το 1994 ο αφθώδης πυρετός στη Λέσβο δεν είχε ξεπεράσει τα 3 χιλιόμετρα. «Η νόσος τότε αντιμετωπίστηκε άμεσα» λέει.
«Η κτηνιατρική υπηρεσία ήταν καλά στελεχωμένη, οι θανατώσεις των άρρωστων ζώων γίνονταν κατευθείαν. Τώρα, τα κοπάδια μένουν άρρωστα για μέρες. Ο ιός εξαπλώνεται. Οι κτηνοτρόφοι αντιτίθενται στις θανατώσεις. Δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στην πολιτεία. Εχουν δει τι συμβαίνει με τις αποζημιώσεις και την αντιμετώπιση της ευλογιάς στην υπόλοιπη Ελλάδα».
Επίσης, σύμφωνα με τον κ. Τσακίρη, το σκεπτικό πως όσο τα κρούσματα παραμένουν στη Λέσβο τότε δεν πλήττεται συνολικά η Ελλάδα στο θέμα των Π.Ο.Π προϊόντων, είναι λανθασμένο.
«Ο αφθώδης πυρετός έχει κάνει την εμφάνιση του σε ένα νησί με ένα από τα καλύτερα ζωικά κεφάλαια σε όλη την Ελλάδα. Αυτό σημαίνει ότι στη μαύρη λίστα των διεθνών αγορών όσον αφορά τα Π.Ο.Π τυριά δεν μπαίνει μόνο η Λέσβος αλλά όλη η χώρα, η οποία δίνει εικόνα μη αποτελεσματικής αντιμετώπισης των ζωονόσων» εξηγεί ο κ. Τσακίρης.
«Η συνολική αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού μέχρι στιγμής, δίνει την εντύπωση πως θα θυσιάσουν το νησί για να σωθεί η υπόλοιπη Ελλάδα», προσθέτει με νόημα.
Οσο τα κρούσματα απομακρύνονται από την πρώτη εστία στην Πελόπη τόσο επεκτείνεται η ζώνη επιτήρησης των 10 χιλιομέτρων
Κτηνοτρόφοι σε απόγνωση και αποθηκευτικός χώρος που εξαντλείται
Η ολιγωρία της Πολιτείας απέναντι στο θέμα έχει εξοργίσει τους κτηνοτρόφους και τους παραγωγούς του νησιού.
Ο παραγωγός Νίκος Αψώκαρδος, αντιπρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μανταμάδου, από τους λίγους που συνεχίζουν να παραλαμβάνουν το γάλα από τους κτηνοτρόφους, λέει στο in πως ο συνεταιρισμός κάνει αυτήν την επιλογή για να στηρίξει τους κτηνοτρόφους και όσους εργάζονται γύρω από αυτή αυτή την αλυσίδα που είναι ο πυλώνας της οικονομίας της Λέσβου, μέχρι να γεμίσουν τα ράφια και οι αποθηκευτικοί χώροι με τυροκομικά προϊόντα.
«Η εκτίμηση μας είναι πως μέχρι τέλος Απριλίου τα ράφια θα έχουν γεμίσει. Αν εντωμεταξύ η κυβέρνηση δεν αλλάξει πολιτική στο θέμα της διακίνησης των γαλακτομικών προϊόντων, θα ζήσουμε στιγμές Καράβας (σ.σ αναφέρεται στην απόβαση των ΜΑΤ στη Λέσβο για να αντιμετωπιστεί η έντονη διαμαρτυρία και τα επεισόδια με αφορμή τη δημιουργία κλειστής δομής για τους μετανάστες)».
Οι κτηνοτρόφοι και οι παραγωγοί αγωνιούν για το μέλλον και τονίζουν πως όσοι χάνουν τα κοπάδια τους δεν γνωρίζουν ούτε πότε θα αποζημιωθούν, ούτε με τι ποσό.
«Εδώ δεν έχουν πληρωθεί οι βασικές ενισχύσεις, πώς θα δοθεί η αποζημίωση για τον αφθώδη πυρετό;» αναρωτιέται ο κ. Αψώκαρδος.
«Το πιο πικρό για εμάς είναι πως βλέπαμε τον αφθώδη πυρετό να μας απειλεί εδώ και δύο χρόνια. Ηταν ακριβώς απέναντι μας. Φώναζαν οι συνεταιρισμοί στο νησί να παρθούν μέτρα προφύλαξης και ασφάλειας και μόλις δύο μήνες πριν βρουν το πρώτο κρούσμα στην Πελόπη, τοποθέτησαν έναν τάπητα απολύμανσης στο λιμάνι για τα μάτια του κόσμου. Μας άφησε το κράτος αλλά μας είχε αφήσει και η Περιφέρεια. Δεν πήρε κανείς το θέμα στα σοβαρά» τονίζει.