Ελληνική Οικονομία

Χρηματιστήριο Αθηνών: Η διόρθωση, το rebound και το ανοδικό momentum

Εργάτης χτύπησε σε οικοδομή

Το Ελληνικό Χρηματιστήριο και τα ομόλογα έχουν μπει σε μια νέα εποχή, όπως ακριβώς και η ελληνική οικονομία. Ο Γενικός Δείκτης καταγράφει κέρδη της τάξης του 43% σχεδόν από τις αρχές του έτους –τα υψηλότερα διεθνώς, με μεγάλο μέρος αυτού του ράλι να σημειώνεται μετά τις ευρωεκλογές– και “βλέπει” πλέον τις 900 μονάδες, ένα επίπεδο που σημειώθηκε για τελευταία φορά στις αρχές του 2015.

Ουσιαστικά, η αγορά έχει διαγράψει, με λίγα λόγια, την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και “ποντάρει” στην ακόμα μεγαλύτερη βελτίωση του κλίματος και της επενδυτικής βάσης της χώρας. Την ίδια στιγμή, τα ελληνικά ομόλογα συνεχίζουν να πρωταγωνιστούν σε επιδόσεις διεθνώς, με την απόδοση του 10ετούς να έχει υποχωρήσει σχεδόν στο μισό σε σχέση με τα επίπεδα της έκδοσής του τον Ιανουάριο. Η “ψήφος εμπιστοσύνης” που έδωσαν οι διεθνείς οίκοι στην αλλαγή πολιτικής σελίδας στην Ελλάδα, με μπαράζ εκθέσεών τους την περασμένη εβδομάδα, αποτελεί άλλη μία απόδειξη ότι η επενδυτική κοινότητα βλέπει πλέον τη χώρα με άλλο… μάτι.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, τα ελληνικά assets έχουν όλα τα εχέγγυα να αποτελέσουν μια κερδοφόρο στρατηγική για τα μεγάλα χαρτοφυλάκια, αρκεί να υλοποιηθούν οι προσδοκίες της αγοράς και να υπάρξουν γρήγορα δείγματα γραφής: ότι η νέα κυβέρνηση θα προωθήσει άμεσα μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα στηρίξουν την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, βελτιώνοντας σημαντικά τις προοπτικές της χώρας και των ελληνικών assets.

Γιατί ήλθε η πρόσφατη διόρθωση

Το διήμερο sell-off που σημειώθηκε στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, αν και λόγω του μεγέθους του αιφνιδίασε πολλούς και ειδικά τη στιγμή που ο τζίρος “ανέβασε” αρκετά ταχύτητα. Ωστόσο οι αναλυτές δεν εμφανίζονται ιδιαίτερα προβληματισμένοι για τη συνέχεια επισημαίνοντας πως δεν έχει διαταραχθεί το θετικό momentum της αγοράς, με την αγορά να έχει πιθανότητες να ξαναδοκιμάσει τα πρόσφατα υψηλά 4,5 ετών και τις 895 μονάδες.

Στους λόγους που οδήγησαν στη διόρθωση τοποθετούν εν πρώτοις τις κινήσεις ρευστοποιήσεων, μετά το αποτέλεσμα των εκλογών, οι οποίες και ακολούθησαν το γνωστό… ρητό της αγοράς “αγοράζω στη φήμη, πουλάω στην είδηση”. Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς πως η ελληνική αγορά παραμένει ρηχή και με την παρουσία πολλών βραχυπρόθεσμων επενδυτικών κεφαλαίων.

Δεύτερος λόγος που επηρέασε το Χ.Α. ήταν οι εξελίξεις με τον ΟΠΑΠ, καθώς στη συνεδρίαση της περασμένης Δευτέρας υπήρχε σύγχυση για τους λόγους της αναστολής διαπραγμάτευσης της μετοχής.

Τρίτον, ρόλο έπαιξαν και οι δηλώσεις Ρέγκλινγκ, οι οποίες έδειξαν για ακόμα μία φορά ότι οι πιστωτές δεν δέχονται διαπραγμάτευση στα πλεονάσματα, προκαλώντας ανησυχίες ότι η Ν.Δ. δεν θα μπορέσει να εφαρμόσει την ατζέντα της.

Τέλος, σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν τα margin accounts (ο λεγόμενος “αέρας”, όπου ισχύει περιθώριο εξόφλησης δύο ημερών) τα οποία έπαιξαν την Παρασκευή πριν από τις εκλογές το “Mitsotakis trade”, το οποίο δεν… βγήκε, οπότε την Τρίτη έπρεπε να κλείσουν θέσεις, πολλαπλασιάζοντας τις πωλήσεις.

Τι θέλουν να δουν οι επενδυτές

Σύμφωνα με τους αναλυτές, οι προοπτικές της αγοράς γενικότερα είναι θετικές, καθώς θα ακολουθήσουν, ακόμα και άμεσα, εξελίξεις οι οποίες θα διατηρήσουν το επενδυτικό ενδιαφέρον υψηλό, ενεργοποιώντας νέο κύμα εισροών στο Χ.Α.

Όπως επισημαίνουν, το momentum δεν εξαντλήθηκε στο αποτέλεσμα των εκλογών αλλά ακολουθεί μια ροή ειδήσεων μέσα στο καλοκαίρι που είναι ικανή να προσφέρει υλικό προς θετική αξιολόγηση, όπως οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις των διεθνών οίκων, η άρση των capital controls, τα νέα νομοσχέδια τα οποία θα καταθέσει η κυβέρνηση στη Βουλή και ειδικά αυτό που αφορά τη φορολογία, και έτσι οι επενδυτές θα συνεχίσουν να έχουν στο ραντάρ τους τα ελληνικά assets.

Κατά την άποψη της Wood, τα βασικά βραχυπρόθεσμα ζητήματα στα οποία θα επικεντρωθεί η αγορά είναι τα εξής: 1) η αναβίωση των σχεδίων των ελληνικών Aρχών για τη μείωση των NPLs (σχέδια ΤΧΣ και ΤτΕ), 2) η επανεκκίνηση βασικών ιδιωτικοποιήσεων και μεγάλων επενδυτικών σχεδίων (όπως το παλιό αεροδρόμιο της Αθήνας), 3) η επίλυση του θέματος της ΔΕΗ, 4) η αποσαφήνιση της φορολογικής πολιτικής και 5) οι αποφάσεις γύρω από τους διορισμούς των κορυφαίων αξιωματούχων της κυβέρνησης.

Αξίζει να σημειωθεί πως η Wood τόνισε ότι η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας αποτελεί θετική εξέλιξη μακροπρόθεσμα για το Ελληνικό Χρηματιστήριο και έτσι επιβεβαίωσε τα top picks της, με την Eurobank να παραμένει σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της το καλύτερο trade από τις τράπεζες, λόγω της ξεκάθαρης ορατότητας για χαμηλότερα ΝΡΕs και την παραγωγή ROE. Εκτός χρηματοοικονομικού κλάδου, η Wood συνεχίζει να προτιμά τον ΟΠΑΠ λόγω της υψηλής μερισματικής απόδοσης και την παραγωγή ισχυρών ταμειακών ροών, καθώς και την Jumbo (story ανάπτυξης με χαμηλές αποτιμήσεις και χαμηλή μόχλευση στον ισολογισμό).

Η επενδυτική κοινότητα προσβλέπει τώρα σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις που θα επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες και θα θέσουν την ελληνική οικονομία σε ρυθμούς αυξημένης ανάπτυξης, σημειώνει ο Δημήτρης Τζάνας, διευθυντής επενδύσεων της Κύκλος Χρηματιστηριακή. Χρειάζονται, δηλαδή, τα συγκεκριμένα εκείνα δείγματα γραφής (λιγότεροι φόροι, περιορισμός της γραφειοκρατίας κ.ά.) που θα οδηγήσουν σε αυξημένες επενδύσεις, δημόσιες και ιδιωτικές, θα επιφέρουν αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα ώστε σύντομα να αρθούν τα capital controls και θα επαναφέρουν το χρηματιστήριο ώστε να διεκδικεί έναν διαφορετικό ρόλο, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην οικονομική ανάπτυξη με την άντληση κεφαλαίων μακράς πνοής από τις επιχειρήσεις, όπως επισημαίνει.

Και στο βάθος… αναβάθμιση

Από την ημέρα της προκήρυξης των πρόωρων εκλογών κυριαρχούσε στην αγορά η προσδοκία ότι οι οίκοι αξιολόγησης θα επιταχύνουν τις αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας, δίνοντας έτσι νέο αέρα… ελκυστικότητας στους ελληνικούς κρατικούς τίτλους αλλά και γενικότερα στα ελληνικά assets λόγω της περαιτέρω μείωσης του ρίσκου της χώρας.

Άλλωστε και οι τέσσερις μεγάλοι οίκοι –Moody’s, Fitch, S&P, DBRS– έχουν εδώ και καιρό τοποθετήσει στους βασικούς παράγοντες που θα οδηγήσουν σε βελτίωση του rating της Ελλάδας την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη, με την αυτοδυναμία της Ν.Δ. και την ατζέντα της να ενισχύουν τις οικονομικές προοπτικές της χώρας. Δεν ήταν λίγοι οι αναλυτές που είχαν σημειώσει ότι, μετά το πρόσφατο ισχυρό ράλι, τα ελληνικά ομόλογα “συμπεριφέρονται” όπως εκείνα που φέρουν αξιολόγηση επενδυτικού βαθμού.

Αξίζει να σημειώσουμε οι επόμενες προγραμματισμένες αξιολογήσεις που έχουν οριστεί από τους οίκους είναι οι εξής: στις 2 Αυγούστου από Fitch, στις 23 Αυγούστου από Moody’s, στις 25 Οκτωβρίου από S&P και την 1η Νοεμβρίου από τον καναδικό οίκο DBRS. Ωστόσο, πάντα υπάρχει η πιθανότητα επίσπευσης μιας αξιολόγησης εάν το “επιβάλουν” οι εξελίξεις.

Η DBRS έδωσε… πιθανότητες αναβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, καθώς, όπως σημείωσε σε report της για το αποτέλεσμα των εκλογών, θεωρεί ότι οι δομικές μεταρρυθμίσεις, στις οποίες θα προχωρήσει η Ν.Δ. και θα ενισχύσουν την οικονομική ανάκαμψη, είναι “πιστωτικά θετικές”. Πάντως, σημείωσε πως η ελληνική οικονομία είναι ακόμη αντιμέτωπη με αρκετές προκλήσεις, όπως το “βουνό” των NPEs των τραπεζών, το υψηλό δημόσιο χρέος και οι υψηλοί στόχοι για τα πλεονάσματα.

“Πιστωτικά θετική” χαρακτήρισε και η Moody’s την επικέντρωση της νέας κυβέρνησης της Ελλάδας στην ενίσχυση των επενδύσεων, σημειώνοντας πως η Ν.Δ. και ο νέος πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έχουν ατζέντα φιλική προς τις επιχειρήσεις, με επίκεντρο την προσέλκυση επενδύσεων μέσω της βελτίωσης του επενδυτικού κλίματος, τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τις επιχειρήσεις και την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, επίσης, φορολογικές περικοπές για τα νοικοκυριά, ενώ ταυτόχρονα υπόσχεται τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Ο οίκος εκτιμά ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει πολύ καλές πιθανότητες να μπορέσει να εφαρμόσει τις προεκλογικές της υποσχέσεις, ενώ τόνισε πως η στάση της νέας κυβέρνησης, όσον αφορά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στις οποίες έχει δεσμευθεί η χώρα, θα είναι καθοριστικής σημασίας για την πιστοληπτική αξιολόγηση που δίνει στην Ελλάδα. Παράλληλα ανέφερε ότι η ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη θα βοηθήσει επίσης και τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της η Ν.Δ. θα βρει ευήκοα ώτα στην Ευρωζώνη σε ό,τι αφορά το σχέδιό της για τη δημοσιονομική πολιτική. Οι Ευρωπαίοι, όπως ανέφερε, έχουν ταχθεί υπέρ της μείωσης των φόρων και την εφαρμογή του προϋπολογισμού των δημόσιων επενδύσεων, αυξάνοντας τη φορολογική βάση.

Σύμφωνα με την Barclays, οι πολύ καλές επιδόσεις των ελληνικών ομολόγων και η βελτίωση των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας, ειδικά μετά την εκλογή μιας νέας ισχυρής κυβέρνησης η οποία έχει ως προτεραιότητα τις μεταρρυθμίσεις, θα οδηγήσουν σε αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας στο καθεστώς της “επενδυτικής βαθμίδας”. Δεδομένων των αξιολογήσεων που δίνουν σήμερα οι οίκοι για την Ελλάδα, με τους περισσότερους να τη βαθμολογούν με σταθερές προοπτικές, σε συνδυασμό με τα κριτήρια που έχουν θέσει για πιθανή αναβάθμιση, η Barclays αναμένει πως η Ελλάδα θα μπορέσει να ενταχθεί στο κλαμπ των χωρών με investment grade στο δεύτερο εξάμηνο του 2020 το νωρίτερο. Αυτή η εξέλιξη θα οδηγήσει στην πρόσβαση των ελληνικών τραπεζών στις βασικές πράξεις αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ, θα επιτρέψει στην ΕΚΤ να συμπεριλάβει τα ελληνικά ομόλογα σε ένα νέο QE, καθώς και στην περίοδο επανεπενδύσεων, και θα επιτρέψει στην Ελλάδα να επιστρέψει σε κάποιους βασικούς διεθνείς δείκτες ομολόγων.

Ομόλογα

Τα ελληνικά 10ετή ομόλογα υποχώρησαν σε νέο ιστορικό χαμηλό κοντά στο 2% στο άνοιγμα της πρώτης συνεδρίασης μετά το αποτέλεσμα των εκλογών και, παρά το ισχυρό ράλι του τελευταίου διαστήματος, “βλέπουν” περαιτέρω θετικές προοπτικές. Αν και την περασμένη εβδομάδα σημειώθηκε κάποια νευρικότητα και ρευστοποιήσεις στην αγορά, ωστόσο ο τζίρος κινήθηκε σε χαμηλά επίπεδα και το κόστος δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου παρέμεινε κοντά στα επίπεδα του 2,2% ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για νέα έξοδο στις αγορές, η οποία αναμένεται αυτή την εβδομάδα. Αν και υπήρχαν εκτιμήσεις για έκδοση μακράς διαρκείας (15ετία), καθώς τα επιτόκια έχουν υποχωρήσει αισθητά σε όλη την καμπύλη, ωστόσο το σενάριο που “νικά” είναι ένας τίτλος 7ετούς διάρκειας, με τον ΟΔΔΗΧ να δηλώνει “έτοιμος” για την επόμενη αυτή κίνηση.

Οι θετικές αυτές εξελίξεις στα ελληνικά ομόλογα αναμφισβήτητα ευνοούν το κλίμα και στο Χ.Α., καθώς αυξάνουν την επενδυτική βάση της χώρας, που αποτελεί και το ζητούμενο για τον απεγκλωβισμό από τη ρηχότητα η οποία κάνει κατά καιρούς ευάλωτες τις ελληνικές μετοχές.

“Είμαστε long στα ελληνικά ομόλογα όπως και στην υπόλοιπη ευρωπεριφέρεια”, σημειώνει ο Τζενς Πίτερ Σόρενσεν, επικεφαλής αναλυτής της Danske Βank. Αν και το αποτέλεσμα των εκλογών είχε εν μέρει αποτιμηθεί από την αγορά, ο συνδυασμός μιας νέας κυβέρνησης προσηλωμένης στις μεταρρυθμίσεις και της επιλογής της Κριστίν Λαγκάρντ στο τιμόνι της ΕΚΤ θα ενισχύσει ακόμα περισσότερο το κυνήγι αποδόσεων, ευνοώντας τους ελληνικούς τίτλους. Εάν ακολουθήσουν και αναβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης, τα ελληνικά ομόλογα θα “κλείσουν” εντελώς την ψαλίδα με τα ιταλικά έως το τέλος του έτους, όπως εκτιμά.

Ελκυστικά θεωρεί και η Nomura, από την πλευρά της, τα ελληνικά ομόλογα, ακόμα και μετά το μεγάλο ράλι που έχουν σημειώσει, και για αυτό ανοίγει νέες “long” θέσεις σε αυτά, καθώς τα ρίσκα είναι “πολύ ασύμμετρα”, όπως σημειώνει, και τα θετικά μπορούν να αλλάξουν το παιχνίδι και να προκαλέσουν απότομα ράλι, ενώ τα αρνητικά μπορεί να έχουν πιο περιορισμένη επίπτωση. Στις θετικές εξελίξεις που μπορούν να προκαλέσουν απότομο ράλι στα ελληνικά ομόλογα τοποθετεί την άρση των ορίων για τις θέσεις των ελληνικών τραπεζών στα ελληνικά ομόλογα. Στον αντίποδα, ανησυχίες στους επενδυτές μπορεί να προκαλέσει το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης της ΔΕΗ με ένεση ρευστότητας με δημόσιο χρήμα, οι καθυστερήσεις στις προσπάθειες μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών και οι δικαστικές αποφάσεις αναφορικά με τις συντάξεις.

Σύμφωνα με τον ιαπωνικό οίκο, η Ελλάδα βρίσκεται στην ευνοϊκή θέση όπου νέα έκδοση ομολόγων θα κριθεί θετικά από την αγορά, καθώς θα βελτιώσει τη ρευστότητα, προσελκύοντας μεγαλύτερη επενδυτική βάση. Όπως μάλιστα εκτιμά, το υπουργείο Οικονομικών θα επεδίωκε να προχωρήσει σε έκδοση νέου ομολόγου άμεσα προκειμένου να αποδείξει πως η πρόσβαση στις αγορές διατηρείται, ενώ το επόμενο “παράθυρο” για έκδοση είναι τον Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο.