Ελληνική Οικονομία Επικαιρότητα

Επενδυτικό σχέδιο 42,6 δισ. ευρώ την 4ετία 2022-2025 – Πως κατανέμονται τα ποσά

Οι δέκα παρεμβάσεις στήριξης επιχειρήσεων και εργαζομένων του επόμενου εξαμήνου

Κρατικές επενδύσεις συνολικού ύψους 42,65 δισ. ευρώ προβλέπεται να πραγματοποιηθούν την περίοδο 2022-2025. Το ¼ αυτών προέρχεται από το Σχέδιο Ανάκαμψης και το υπόλοιπο από άλλες πηγές όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ), το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ), το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ), το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), τα Ταμεία Αλληλεγγύης  και Διαχείρισης Μεταναστευτικών Ροών κ.α.

Σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) 2022-2025, για την περίοδο 2022-2025, οι διαθέσιμοι πόροι ώστε να επιτευχθούν οι αναπτυξιακοί στόχοι και ταυτόχρονα να ικανοποιηθούν οι πολιτικές και νομικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί, ανέρχονται συνολικά σε 28,25 δισ. ευρώ και κατανέμονται ως εξής :

·        Πόροι συνολικού ύψους 24,25 δισ. ευρώ, θα διατεθούν για τα έργα του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του ΠΔΕ. Αναλυτικότερα, ποσό ύψους περίπου 18,25 δισ. ευρώ που αντιστοιχεί στο 75% περίπου των πόρων αυτών, θα δοθούν για την εντός χρονοδιαγραμμάτων υλοποίηση των έργων του ΕΣΠΑ 2014–2020, καθώς και για τα έργα που θα ενταχθούν στη νέα ΠΠ 2021-2027. Το υπόλοιπο 25% των συνολικών συγχρηματοδοτούμενων πόρων, που αντιστοιχεί σε ποσό ύψους σχεδόν 6 δισ. ευρώ, προγραμματίζεται να δοθεί για λοιπά συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα που περιλαμβάνουν, κυρίως, έργα του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2020, των Προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από τα Ταμεία Αλληλεγγύης και Διαχείρισης Μεταναστευτικών Ροών της τρέχουσας περιόδου, καθώς και άλλων Προγραμμάτων ανεξαρτήτως Προγραμματικής Περιόδου. Η ετήσια κατανομή των πόρων προβλέπει τη διάθεση ποσού ύψους 6,25 δισ. ευρώ για το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος το 2022 και 6 δισ. ευρώ για κάθε έτος της περιόδου 2023-2025.

·         Πόροι συνολικού ύψους 4 δισ. ευρώ θα διατεθούν για έργα του εθνικού σκέλους του ΠΔΕ με κατανομή 1 δισ. ευρώ για κάθε έτος της περιόδου 2022-2025, ώστε να καλυφθούν λοιπές – μη συγχρηματοδοτούμενες από κοινοτικούς πόρους- επενδυτικές δαπάνες των Υπουργείων και των Περιφερειών, κυρίως για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας σε τοπικό επίπεδο, τη χρηματοδότηση των επενδυτικών νόμων, την υλοποίηση προγραμμάτων στήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δράσεων ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής, καθώς και λοιπών προγραμμάτων που περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο συντηρήσεις υποδομών και προμήθειες. Οι παραπάνω δράσεις θα περιληφθούν στους αναπτυξιακούς άξονες του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2021 – 2025, που αναμένεται να ενεργοποιηθεί κατά την περίοδο αυτή.

Επιπλέον αυτών, αναμένεται μέσω του ΠΔΕ της περιόδου να δαπανηθούν πόροι συνολικού ύψους περίπου 14,4 δισ. ευρώ, για έργα που θα χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Μέσω των χρηματοδοτήσεων του ΠΔΕ ενισχύονται κυρίως οι τομείς:

·        Έργα υποδομής στους τομείς μεταφορών και περιβάλλοντος

·        Δράσεις ενίσχυσης των ιδιωτικών επενδύσεων και της επιχειρηματικότητας

·        Ενίσχυση της κοινωνίας της γνώσης και ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου

·        Έργα ενέργειας και αξιοποίησης των ενεργειακών πόρων

·        Έργα ψηφιακού μετασχηματισμού

·        Στήριξη επενδυτικών προγραμμάτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Επιπλέον, με την αξιοποίηση εθνικών πόρων ενισχύονται πολιτικές του κράτους που αφορούν, μεταξύ άλλων, στη συντήρηση και επέκταση κοινωνικών υποδομών, στην ικανοποίηση έκτακτων αναγκών και σε λοιπές δράσεις.

Για το 2021, προβλέπεται η υλοποίηση έργων που αντιστοιχούν σε πόρους συνολικού ύψους 8 δισ. ευρώ. Αξίζει να επισημανθεί, ότι το αρχικό ποσό του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων, όπως εγκρίθηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο για το τρέχον έτος (6,75 δισ. ευρώ), αυξήθηκε κατά 1,25 δισ. ευρώ με το άρθρο 65 του ν. 4796/2021. Από τα συνολικά 8 δισ. ευρώ, ποσό ύψους 7 δισ. αφορά σε συγχρηματοδοτούμενα έργα. Αναλυτικότερα, περίπου 5 δισ. ευρώ αναμένεται να διατεθούν για την υλοποίηση έργων του Εταιρικού Συμφώνου για το Πλαίσιο Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) 2014–2020, ενώ περίπου 2 δισ. ευρώ θα διατεθούν για λοιπά συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Τέλος, ποσό ύψους 1 δισ. ευρώ θα διατεθεί για την υλοποίηση έργων χρηματοδοτούμενων από αμιγώς εθνικούς πόρους.

Από τις αρχές του τρέχοντος έτους, στους διαθέσιμους πόρους του ΠΔΕ αναμένεται να προστεθούν και πόροι για υλοποίηση έργων που θα χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ειδικότερα για το 2021, έχουν προβλεφθεί για τον σκοπό αυτό πόροι ύψους 1,6  δισ. ευρώ, ενώ έργα που θα ενταχθούν για χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα βαρύνουν (προ-χρηματοδοτηθούν από) το Εθνικό Σκέλος του ΠΔΕ.

Πρέπει να επισημανθεί ότι σημαντικό μέρος των  πόρων του ΠΔΕ αναμένεται να χρηματοδοτήσει δράσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας, όπως έγινε το 2020, κατά το οποίο το ΠΔΕ δαπάνησε συνολικά για το σκοπό αυτό πόρους  4,4 δισ. ευρώ, δηλαδή το 40% περίπου των συνολικών του πόρων.

Για την περίοδο 2022–2025 οι πόροι του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους ανέρχονται περίπου στο 86% του συνολικού Προγράμματος, χρηματοδοτώντας κυρίως έργα της ΠΠ 2014–2020 και της ΠΠ 2021-2027, ενώ το 14% των πόρων, που θα χρηματοδοτήσει το εθνικό σκέλος του ΠΔΕ, αναμένεται να περιλάβει ως επί το πλείστον έργα του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης. Σε αυτούς θα πρέπει να συνυπολογιστούν σημαντικοί πόροι που θα δαπανηθούν μέσω του ΠΔΕ για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η κατανομή των πιστώσεων ανά Φορέα Κεντρικής Διοίκησης και ανά κατηγορία Προγράμματος διαμορφώνεται ως εξής:

·        Έμφαση δίνεται σε Υπουργεία που εποπτεύουν-διαχειρίζονται τις πολιτικές των θεματικών των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων. Το μεγαλύτερο μέρος των πιστώσεων κατευθύνεται στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, ανερχόμενο στο 20% του συνολικού ποσού που θα διατεθεί για το εθνικό σκέλος του ΠΔΕ 2022-2025, κυρίως για την εξυπηρέτηση των αναγκών χρηματοδότησης των επενδυτικών νόμων, και στο 19,4% περίπου του συνόλου του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους όλης της περιόδου του ΜΠΔΣ, για την υλοποίηση δράσεων ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας.

·        Το 14% περίπου του συνόλου των πιστώσεων κατευθύνεται στο Υπουργείο Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, για την ολοκλήρωση μεγάλων έργων υποδομής και λοιπών δράσεων, κυρίως για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των μεταφορικών υποδομών και των δικτύων.

·        Σε συμφωνία με την αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας, σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων κατευθύνεται στην αναβάθμιση και ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού μέσω των προγραμμάτων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Το ποσοστό του ΠΔΕ που θα διατεθεί προς τον σκοπό αυτό έναντι των συνολικά διαθέσιμων πόρων όλης της περιόδου 2022–2025, ανέρχεται για το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος στο 14% (ποσό 3,41 δισ. ευρώ) και για το εθνικό σκέλος στο 16% (ποσό 630 εκατ. ευρώ).

·        Πόροι ύψους 3,3 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 11,7% περίπου του συνολικού ύψους ΠΔΕ της περιόδου 2022-2025, θα κατευθυνθούν στην υλοποίηση δράσεων στον αγροτικό τομέα και τον τομέα της αλιείας, και αφορούν κατά 99,8% σε έργα του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους.

·        Τα Προγράμματα των Περιφερειών θα χρηματοδοτηθούν με το 20,5% περίπου των συνολικών πόρων για το ΠΔΕ της περιόδου 2022-2025, ποσοστό που αντιστοιχεί σε πόρους ύψους 5,8 δισ. ευρώ. Αναλυτικότερα, σε προγράμματα των Περιφερειών θα δαπανηθεί το 20% περίπου του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους της περιόδου 2022-2025, το οποίο αντιστοιχεί σε πόρους ύψους 4,9 δισ. ευρώ και το 22% του συνόλου των δαπανών του εθνικού σκέλους για την ίδια περίοδο, το οποίο αντιστοιχεί σε πόρους ύψους 860 εκατ. ευρώ.

·        Τέλος, σημαντικοί πόροι θα διατεθούν και στους λοιπούς Φορείς για την υλοποίηση των προγραμμάτων τους, σε συμφωνία με τον αναπτυξιακό σχεδιασμό και την διαμορφούμενη στρατηγική για την ανάπτυξη της τρέχουσας περιόδου.

Ραλλού Αλεξοπούλου

ΠΗΓΗ