Αναλυτικός οδηγός με ερωτήσεις – απαντήσεις που αφορούν αλλαγές και διευκρινίσεις από την ΑΑΔΕ για το πώς υπολογίζεται ο φόρος κληρονομιάς για όσους αποκτούν κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία
Στην ψηφιακή εποχή έχουν περάσει πλέον οι περισσότερες δηλώσεις φόρου κληρονομιάς διευκολύνοντας τους φορολογουμένους που κληρονομούν ακίνητα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία και βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα «βουνό» υποχρεώσεων και φοροεκκρεμοτήτων.
Η δήλωση υποβάλλεται μέσα σε 9 μήνες αν ο κληρονομούμενος πέθανε στην Ελλάδα ή σε έναν χρόνο αν πέθανε στο εξωτερικό
Ο φόρος κληρονομιάς επιβάλλεται σε οποιασδήποτε φύσεως περιουσία που βρίσκεται στην Ελλάδα και ανήκει σε ημεδαπούς ή σε αλλοδαπούς, καθώς και στην κινητή περιουσία που βρίσκεται στο εξωτερικό και ανήκει σε έλληνα ή σε αλλοδαπό υπήκοο που είχε την κατοικία του στην Ελλάδα.
Υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομιάς είναι ο κληρονόμος ή ο κληροδόχος ή ο νόμιμος αντιπρόσωπός του, ενώ η δήλωση υποβάλλεται μέσα σε 9 μήνες, αν ο κληρονομούμενος πέθανε στην Ελλάδα, ή μέσα σε έναν χρόνο, αν ο κληρονομούμενος πέθανε στο εξωτερικό ή οι κληρονόμοι ή οι κληροδόχοι διέμεναν κατά τον χρόνο θανάτου στο εξωτερικό.
Με έναν νέο οδηγό η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ποιες δηλώσεις φόρου κληρονομιάς υποβάλλονται ηλεκτρονικά, ποιες χειρόγραφα, τι ισχύει με τις τροποποιητικές δηλώσεις και τις δόσεις του φόρου.
Ποια είδη δηλώσεων φόρου κληρονομιάς έχουν υλοποιηθεί στην πλατφόρμα myPROPERTY;
• Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς. Η εκκαθάριση εμφανίζεται αυτόματα με την υποβολή της δήλωσης από τον κληρονόμο.
• Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς μέσω ΔΟΥ. Αποστέλλεται στην αρμόδια Υπηρεσία (ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ), προκειμένου αρμόδιος υπάλληλος να επαληθεύσει τη δήλωση, να προσδιορίσει τον φόρο κληρονομιάς, να την παραλάβει και να βεβαιώσει, εφόσον προκύψει, τον φόρο.
Ποιες δηλώσεις υποβάλλονται μέσω Δήλωσης φόρου Κληρονομιάς;
Δηλώσεις με κληρονόμους φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, για θανάτους από 1/1/2022 και μετά. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να μην έχει προηγουμένως υποβληθεί άλλη δήλωση σε έντυπη μορφή στη ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ ή μέσω της εφαρμογής Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς μέσω ΔΟΥ.
Ποιες περιπτώσεις δηλώσεων υποβάλλονται ηλεκτρονικά;
1) Για θανάτους μέχρι και 31/12/2021 (όλα τα είδη δηλώσεων φόρου κληρονομιάς).
2) Για θανάτους από 1/1/2022:
• οι αρχικές και τροποποιητικές δηλώσεις φόρου κληρονομιάς (εμπρόθεσμες ή εκπρόθεσμες) που δεν υποστηρίζονται από την εφαρμογή myPROPERTY – Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς,
• οι τροποποιητικές δηλώσεις φόρου κληρονομιάς (εμπρόθεσμες ή εκπρόθεσμες), εφόσον έχει ήδη υποβληθεί δήλωση (αρχική ή τροποποιητική) σε έντυπη μορφή στη ΔΟΥ ή ηλεκτρονικά μέσω της Δήλωσης Φόρου Κληρονομιάς μέσω ΔΟΥ και
• οι δηλώσεις φόρου κληρονομιάς με αίτημα αναβολής φορολογίας και οι δηλώσεις που υποβάλλονται μετά τη λήξη της αναβολής φορολογίας.
Ποιες δηλώσεις φόρου κληρονομιάς υποβάλλονται χειρόγραφα;
α) Δηλώσεις φόρου κληρονομιάς που υποβάλλονται από κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομιάς.
β) Δηλώσεις φόρου κληρονομιάς στις οποίες δεν έχει ΑΦΜ ο κληρονομούμενος ή δεν έχει ΑΦΜ ο αποβιώσας κληρονόμος, στην περίπτωση που η δήλωση υποβάλλεται από τον καθολικό διάδοχο αυτού.
γ) Δηλώσεις φόρου κληρονομιάς που υποβάλλονται από νόμιμο αντιπρόσωπο ή εκπρόσωπο του καθολικού διαδόχου του κληρονόμου.
δ) Δηλώσεις φόρου κληρονομιάς που υποβάλλονται λόγω αποδεδειγμένης τεχνικής αδυναμίας υποβολής της δήλωσης μέσω της εφαρμογής.
ε) Δηλώσεις συνένωσης επικαρπίας με ψιλή κυριότητα.
Πώς υποβάλλεται δήλωση φόρου κληρονομιάς που περιλαμβάνει μόνο κινητά περιουσιακά στοιχεία;
Με ηλεκτρονική δήλωση από τον συμβολαιογράφο όταν συντάσσεται συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής κληρονομιάς ή από τον κληρονόμο ή νόμιμο εκπρόσωπο Νομικού Προσώπου, όταν δεν συντάσσεται συμβολαιογραφική πράξη.
Ποιος και με ποιο είδος δήλωσης μπορεί να καταχωρίσει ακίνητα;
• Οταν συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο αποδοχής κληρονομιάς για ακίνητα, η δήλωση [είτε Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς είτε Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς μέσω ΔΟΥ (ανάλογα με την περίπτωση)] συμπληρώνεται από τον συμβολαιογράφο που θα το συντάξει και υποβάλλεται από τον υπόχρεο σε δήλωση.
• Οταν δεν συντάσσεται συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής κληρονομιάς, συμπληρώνεται και υποβάλλεται από τον κληρονόμο / νόμιμο εκπρόσωπο Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς μέσω ΔΟΥ.
Πού και πώς υποβάλλονται οι τροποποιητικές δηλώσεις;
Οταν η αρχική δήλωση φόρου κληρονομιάς έχει υποβληθεί χειρόγραφα στη ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ, τότε οι τροποποιητικές δηλώσεις υποβάλλονται με Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς μέσω ΔΟΥ. Αν έχει υποβληθεί μέσω της εφαρμογής myPROPERTY, τότε και οι τροποποιητικές δηλώσεις υποβάλλονται μέσω της εφαρμογής myPROPERTY.
Οταν καταχωρίζεται ακίνητο με ΑΤΑΚ και διαπιστώνεται λάθος στα στοιχεία του ακινήτου, μπορεί να διορθωθεί μέσω της εφαρμογής myPROPERTY;
Οποιαδήποτε διόρθωση θα πρέπει να γίνει στην αρμόδια ΔΟΥ/ΚΕΦΟΔΕ.
Πώς διορθώνεται μια υποβληθείσα δήλωση;
Υπάρχει η δυνατότητα στον συμβολαιογράφο ή στον κληρονόμο / νόμιμο εκπρόσωπο να επιλέξει από το μενού της εφαρμογής Δημιουργία Τροποποιητικής Δήλωσης.
Σε πόσες δόσεις καταβάλλεται ο φόρος κληρονομιάς;
Καταβάλλεται σε έως 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις (ή έως 24, εφόσον πρόκειται για ανήλικο υπόχρεο), καθεμία εκ των οποίων δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 500 ευρώ (πλην της τελευταίας). Η πρώτη καταβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της βεβαίωσης του φόρου. Οι επόμενες μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα των διμήνων που ακολουθούν.
Εάν ο υπόχρεος καταβάλει το σύνολο του φόρου μέσα στην προθεσμία καταβολής της πρώτης διμηνιαίας δόσης, έχει δικαίωμα έκπτωσης 5%. Εάν ο φόρος είναι μικρότερος των 500 ευρώ, το ποσό καταβάλλεται εφάπαξ και χωρίς έκπτωση. Αν η δήλωση αφορά μόνο κινητά και η καταβολή του φόρου δεν διασφαλίζεται, ο φόρος βεβαιώνεται και καταβάλλεται εφάπαξ εντός τριών ημερών από τη βεβαίωση.