Επικαιρότητα Εργασία

Andrew Barnes – Ο «πατέρας» της τετραήμερης εργασίας: Κανονικότητα σε όλο τον κόσμο πολύ πριν το 2030

Κορονοϊός: Στις 3.682 τα νέα κρούσματα – 110 διασωληνωμένοι, 8 νέοι θάνατοι

Τέσσερις μέρες εργασία την εβδομάδα χωρίς αλλαγή σε μισθό ή επιδόματα με αντάλλαγμα την δέσμευση για διατήρηση της παραγωγικότητας στο 100%. Τον «χρυσό» αυτόν κανόνα-που βασίζεται στην αρχή του μοντέλου 100:80:100 – 100% της αμοιβής για το 80% του χρόνου, με αντάλλαγμα τη δέσμευση διατήρησης τουλάχιστον 100% της παραγωγικότητας εφαρμόζει από το 2018 το «4 Day Week Global». Μια μη κερδοσκοπική κοινότητα, που ιδρύθηκε από τους Andrew Barnes και Charlotte Lockhart, η οποία προσφέρει μια πλατφόρμα σε όσους ενδιαφέρονται να υποστηρίξουν την ιδέα της 4ήμερης εργασίας ανά βδομάδα ως επιλογή ενός μελλοντικού μοντέλου εργασίας.

Ήδη, πάνω από 150 εταιρείες και 7.000 εργαζόμενοι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Ιρλανδία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία έχουν εγγραφεί για να συμμετάσχουν σε συντονισμένες δοκιμές διάρκειας 6 μηνών τετραήμερης εργασίας ανά εβδομάδα στο πλαίσιο ενός παγκόσμιου πιλοτικού προγράμματος που «τρέχει» για το 2022.

Την ίδια ώρα, περισσότεροι από 3.300 εργαζόμενοι σε 70 εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου-από τοπικές επιχειρήσεις έως μεγάλες χρηματοοικονομικές εταιρείες- ξεκίνησαν να εργάζονται ένα τετραήμερο την εβδομάδα από την περασμένη Δευτέρα, χωρίς απώλεια μισθού, παίρνοντας μέρος στη μεγαλύτερη δοκιμή του νέου μοντέλου εργασίας στον κόσμο.

Η πρωτοβουλία ανήκει στην 4 Day Week Global και πραγματοποιείται σε συνεργασία με το thinktank Autonomy, το 4 Day Week Campaign, επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Cambridge, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και του Boston College.

Οι ερευνητές θα συνεργαστούν με κάθε συμμετέχοντα οργανισμό για να μετρήσουν τον αντίκτυπο που έχει το μέτρο στην παραγωγικότητα της επιχείρησης, στην ευημερία των εργαζομένων της, καθώς και τον αντίκτυπο στο περιβάλλον και την ισότητα των φύλων.

Andrew Barnes
Andrew Barnes

«Η πρόσφατη δοκιμή στην Μεγάλη Βρετανία είναι μία από τις μεγαλύτερες του είδους στον κόσμο. Είναι μια ιστορική δοκιμή. Ενθαρρύνουμε τις επιχειρήσεις, τους εργαζόμενους, τους ερευνητές και τις κυβερνήσεις να παίξουν όλοι το ρόλο τους στη δημιουργία ενός νέου τρόπου εργασίας που θα βελτιώσει την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων, τα αποτελέσματα για την υγεία των εργαζομένων, θα δημιουργήσει ισχυρότερες οικογένειες και κοινότητες, δεν θα αμφισβητήσει το ζήτημα της ισότητας των φύλων και θα συμβάλει σε ένα πιο βιώσιμο εργασιακό περιβάλλον» τονίζει στο ethnos.gr ο Andrew Barnes.

Πόσο εφικτή, όμως, είναι η κυριαρχία αυτού του μοντέλου εργασίας στο μέλλον;

Σύμφωνα με τον κ. Barnes, οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι το 6% των επιχειρήσεων στην Ιρλανδία εφαρμόζει ήδη την 4ήμερη εργασία σε σταθερή βάση και παρόμοιες στατιστικές βγαίνουν και από την Ιαπωνία. Ενδεικτικό είναι, επίσης, ότι η τετραήμερη εβδομαδιαία δοκιμή της Microsoft Ιαπωνίας οδήγησε σε αύξηση της παραγωγικότητας κατά 40%. «Υπάρχουν κάποια πρώιμα αποτελέσματα. Αυτά θα παγιωθούν. Και πολλοί ηγέτες επιχειρήσεων ισχυρίζονται πλέον ότι μπορούν να μειώσουν τις ημέρες εργασίας ανά εβδομάδα και να έχουν την ίδια ή καλύτερη απόδοση από τους υπαλλήλους τους».

Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις του προγράμματος το 63% των επιχειρήσεων που συμμετέχουν προσέλκυσαν ευκολότερα και διατήρησαν ταλέντα, προσφέροντας 4 ημέρες εργασίας την εβδομάδα. Από την άλλη το 78% των εργαζομένων με 4ήμερη εργασία δηλώνουν πιο χαρούμενοι και λιγότερο αγχωμένοι.

Όπως λέει ο κ. Barnes, βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής. «Σύντομα θα βλέπουμε όλο και μεγαλύτερες εταιρίες να εφαρμόζουν την 4ήμερη εργασία, διεθνώς. Πιστεύω με πάθος ότι είμαστε κοντά στο να επιταχυνθεί μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια διεθνώς η 4ημερη εργασία και να γίνει κανονικότητα.  Εκτιμώ ότι πολύ πριν από το 2030 θα είναι μια νέα κανονικότητα. Και πρέπει να θυμόμαστε ότι το μεγαλύτερο ρίσκο δεν είναι να το εφαρμόσουμε αλλά πρώτα να είμαστε ανταγωνιστικοί».

Επιδοτούν το πιλοτικό πρόγραμμα οι κυβερνήσεις της Ισπανίας και της Σκωτίας

Το μοντέλο της τετραήμερης εργασίας αναμένεται να δοκιμαστεί πιλοτικά μέσα στη χρονιά στην Ισπανία και την Σκωτία με τις αντίστοιχες κυβερνήσεις να χρηματοδοτούν πιλοτικά το πρόγραμα, ενώ ενδιαφέρον έδειξε και η Πορτογαλία.

«Όταν το εφαρμόσαμε στη Νέα Ζηλανδία όλοι έλεγαν ότι είναι μια τρελή ιδέα. Τώρα, ξεκινά η δεύτερη δοκιμή στις ΗΠΑ και τον Καναδά, ενώ έχουμε συνομιλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο με συγκεκριμένες χώρες αλλά αυτές οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Η τάση για 4ήμερη εργασία θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται διεθνώς σε τακτική βάση».

Μπορεί να εφαρμοστεί στην Ελλάδα;

«Δεν παίζει κανένα ρόλο που η Ελλάδα είναι μια βαλκανική χώρα» απαντά ο κ. Barnes και προσθέτει: «Μην ξεχνάτε ότι υπάρχουν εταιρίες στη Ρουμανία που το εφαρμόζουν ήδη. Δεν έχει να κάνει με την χώρα, αλλά έχει να κάνει με τον τρόπο αντιμετώπισης συνολικά της κουλτούρας πάνω στην εργασία. Και παγκοσμίως η αλήθεια είναι ότι όταν ρωτάς τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο το αποτέλεσμα παραμένει σταθερό. Έρευνα μας δείχνει ότι το 80% των εργαζομένων προτιμούν την 4ήμερη εργασία διεθνώς».

Και σε ποιους κλάδους μπορεί να λειτουργήσει η 4ήμερη εργασία;

Ο ίδιος εκτιμά ότι το μοντέλο της 4ήμερης εργασίας μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους τους κλάδους. «Δεν είναι πολύ δύσκολο για να λειτουργήσει το μοντέλο. Αν κοιτάξεις γύρω σου σε όλο τον κόσμο υπάρχουν εταιρίες όλων των τομέων που το εφαρμόζουν. Απαιτείται συνεργασία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένων. Βλέπουμε ήδη εργαζόμενους στον κλάδο των κατασκευών, της υγείας, της φιλοξενίας. Και το θέμα δεν είναι που δουλεύεις αλλά το πως μπορείς να το κάνεις καλύτερα».

Ιστορικά οι ηγέτες των επιχειρήσεων πάντα άλλαζαν παρατηρεί. «Και αυτό είναι μια αλλαγή. Πρόκειται για την αμφισβήτηση της ιδέας ότι το να δουλεύουμε περισσότερο δεν είναι αυτό που πρέπει να κάνουμε. Πιστεύουμε ότι δεν χρειάζεται να εργαστούμε περισσότερο. Πιστεύουμε ότι πρέπει να εργαστούμε πιο έξυπνα».

Πως το βλέπουν οι επιχειρήσεις;

Οι κυβερνήσεις έχουν αρχίσει να παίρνουν μέρος σε αυτές τις συζητήσεις απαντά ο κ. Barnes. «Αν κοιτάξετε σε όλο τον κόσμο κάποια μορφή 4ήμερης εβδομάδας ή μείωση των ωρών εργασίας έχει γίνει κομμάτι της νομοθεσίας όπως για παράδειγμα στην Ιαπωνία, την Ρωσία, την Ινδία, στο Βέλγιο, την Λιθουανία, την Ρουμανία και την Ισλανδία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο βουλευτής από την Καλιφόρνια Mark Takano εισήγαγε ένα νομοσχέδιο που μειώνει την τυπική εβδομάδα εργασίας στις 32 ώρες και οτιδήποτε περισσότερο θεωρείται υπερωρία».

Το πιο σύνηθες επιχείρημα των επιχειρηματιών που εναντιώνονται στην 4ήμερη εργασία είναι ότι αυτή κοστίζει έξτρα χρήματα στις επιχειρήσεις καθώς θα αναγκαστούν να προσλάβουν περισσότερους ανθρώπους προκειμένου να συνεχίσουν να έχουν την ίδια παραγωγικότητα. «Αυτό όμως δεν είναι αλήθεια. Μην ξεχνάτε ότι η πενθήμερη εργασία είναι ένα κατασκεύασμα των τελευταίων 100 χρόνων. Και τότε υπήρχαν πάρα πολλοί εργοδότες που επέμεναν ότι δεν πρόκειται  να λειτουργήσει και θα πρέπει να προσλάβουν περισσότερους ανθρώπους. Τώρα συμβαίνει το ίδιο πράγμα. Πολλοί επιχειρηματίες αναρωτιούνται πως γίνεται να μειωθούν από τις 5 στις 4 μέρες οι μέρες εργασίας χωρίς να μειωθεί η παραγωγικότητα. Όμως, είχαμε αύξηση της παραγωγικότητας το προηγούμενο διάστημα γιατί ο τρόπος που έχει σχεδιαστεί να δουλεύουμε βασίζεται στον ανταγωνισμό».

Η πανδημία επαναπροσδιόρισε το εργασιακό περιβάλλον

Όπως υπενθυμίζει ο κ. Barnes, ο Χένρι Φορντ εισήγαγε την πενθήμερη εργασία στην επιχείρησή του πριν από 100 χρόνια, ως ένα μέσο για να δώσει στους δικούς του εργάτες χρόνο να αγοράσουν τα αυτοκίνητά του. «Λειτούργησε» και ο ανεπτυγμένος κόσμος ακολούθησε το παράδειγμά του, συρρικνώνοντας την τυπική εξαήμερη εβδομάδα και κωδικοποιώντας τον κανόνα που θα παρέμενε «η εργάσιμη εβδομάδα» για τον επόμενο αιώνα.

«Η ιδέα του 20ου αιώνα για πενθήμερη εργασία την εβδομάδα δεν είναι πλέον η καλύτερη λύση για τις επιχειρήσεις του 21ου αιώνα. Μετά την πανδημία, το εργασιακό περιβάλλον επαναπροσδιορίστηκε. Πως θα γίνονται δηλ. οι δουλειές, είτε δουλεύοντας π.χ. από το σπίτι 3 μέρες και δύο μέρες στο γραφείο κ.ο.κ. Πρέπει να ξανασκεφτούμε το ζήτημα της αποδοτικότητας. Καθώς βγαίνουμε από την πανδημία, όλο και περισσότερες εταιρείες αναγνωρίζουν ότι το νέο όριο για τον ανταγωνισμό είναι η ποιότητα ζωής και ότι η εργασία με μειωμένο ωράριο, εστιασμένη στην παραγωγή είναι το όχημα για να τους δώσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Και αυτό που πρέπει να κάνουν εργαζόμενοι και εργοδότες είναι να αλλάξουν νοοτροπία. Υπάρχουν ζητήματα στην προσέλκυση και την παραμονή ποιοτικού εργατικού δυναμικού. Και αυτό που σκεφτόμαστε είναι πόσο ταχύτερα θα πάμε στην νεα εποχή».

 Πως λειτουργεί το πιλοτικό πρόγραμμα

Το πρόγραμμα είναι μια συντονισμένη 6μηνη δοκιμαστική περίοδος 4ήμερης εργασίας την εβδομάδα χωρίς απώλεια αμοιβής για τους υπαλλήλους. Προς το παρόν εκτελείται πιλοτικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Κάθε τρίμηνο ξεκινά νέο πρόγραμμα σε διαφορετικές περιοχές.

Το πιλοτικό πρόγραμμα συντονίζεται από την 4 Day Week Global σε συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, το Boston College και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, μαζί με τοπικούς ερευνητές σε κάθε περιοχή.

Τι περιλαμβάνει το πιλοτικό πρόγραμμα:

1.Εκπαίδευση μέσω εκδηλώσεων και εργαστηρίων από διεθνείς οργανισμούς που έχουν εφαρμόσει με επιτυχία 4ήμερη εργασία ανά εβδομάδα.

2. Mentoring: από τους διεθνείς συμβούλους και ειδικούς της 4 Day Week Global.

3. Δικτύωση με άλλους συμμετέχοντες στο πιλοτικό πρόγραμμα, τόσο στη χώρα που εκτελείται όσο και διεθνώς για ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών.

4. Έρευνα και ανάλυση από μια ομάδα ακαδημαϊκών διεθνούς εμβέλειας. Οι ερευνητές θα συνεργαστούν με τις επιχειρήσεις που θα εφαρμόσουν το πρόγραμμα για να μετρήσουν το βαθμό παραγωγικότητας των εργαζομένων αλλά και της εταιρίας συνολικά. Οι μετρήσεις θα πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια δοκιμής και μετά το τέλος του πιλοτικού προγράμματος θα εκπονηθεί προσομοιωμένη στατιστική μελέτη για την εταιρεία και το προσωπικό της.