Ελληνική Πολιτική Επικαιρότητα

FT: Βλέπουν τον Τσίπρα να παίρνει πίσω τα μέτρα όσο πλησιάζουν οι εκλογές

Οι αριθμοί της κρίσης τρομάζουν: Οκτώ χαμένα χρόνια, μία οικονομία που συρρικνώθηκε βίαια κατά 25%, πολίτες που ζουν με 30% λιγότερα χρήματα στο πορτοφόλι τους. Και ταυτόχρονα πάνω από 300.000 νέοι μετανάστες στο εξωτερικό και η ανεργία να ίπταται στο 20%.

Είναι γεγονός ότι τα χρόνια που πέρασαν άλλαξαν πολλά. Άλλαξε, όμως, τίποτα προς το καλύτερο; Μπορεί η κόλαση να ήταν, στην πραγματικότητα, καθαρτήριο για τα χρόνια προβλήματα, τις ανεπάρκειες, τις ακρότητες που οδήγησαν στην κρίση; Για το συνταξιοδοτικό, τη γραφειοκρατία και τη φοροδιαφυγή;

Σε ό,τι αφορά τον ιδιωτικό τομέα, γράφουν οι Financial Times, ένα πρώτο επιφυλακτικό συμπέρασμα θα ήταν ότι η Ελλάδα έχει αρχίσει να βλέπει κάποια αλλαγή. Υπάρχουν ενδείξεις αισιοδοξίας μεταξύ των εταιρειών του ιδιωτικού τομέα που κατάφεραν να βγουν ζωντανές από την κρίση και έχουν επιστρέψει στα κέρδη, αλλά και μεταξύ καινοτόμων start-up επιχειρήσεων που προσελκύουν επενδυτές. Σε ό,τι αφορά όμως τον δημόσιο τομέα, τα προβλήματα στη δημόσια διοίκηση και το εκπαιδευτικό σύστημα παραμένουν, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτηματικά σε ό,τι αφορά την πραγματική επιθυμία των Ελλήνων να προχωρήσουν στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται για να υπάρξει βιώσιμη ανάκαμψη.

«Θα πάρει κάποια χρόνια στους Έλληνες να συνειδητοποιήσουν ότι μια θέση στο Δημόσιο -κάτι που για χρόνια αποτελούσε τη δημοφιλέστερη επιλογή για τους πτυχιούχους- δεν θα είναι η καλύτερη και η ασφαλέστερη επιλογή στο μέλλον, αφού οι περισσότερες καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας θα είναι στον ιδιωτικό τομέα», λέει ο Πάνος Τσακλόγλου, καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Αν ο ιδιωτικός τομέας άλλαξε περισσότερο, αυτό δεν έγινε χωρίς πόνο.

Επιχειρήσεις «ζόμπι» το 40% των εταιρειών

Σύμφωνα με τον Παύλο Ραβάνη, πρόεδρο του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών, «από τις εταιρείες που τα πήγαιναν καλά πριν από την κρίση, περίπου ένα 20% έχει καινοτομήσει με επιτυχία και ακμάζει και άλλο ένα 40% τα βγάζει πέρα, εξυπηρετώντας τις υποχρεώσεις του αλλά χωρίς να βγάζει χρήματα». Αυτό σημαίνει ότι ένα 40% των εταιρειών έγιναν εταιρείες «ζόμπι».

«Δεν πληρώνουν φόρους ούτε τις υποχρεώσεις τους στις τράπεζες», λέει ο ίδιος. Από τις εταιρείες αυτές, λιγότερες από τις μισές μπορούν να διασωθούν, ακόμη και αν εμφανιστεί κάποιος επενδυτής με τη διάθεση να επενδύσει σε αυτές.

Τα (ιδιωτικά) success stories της κρίσης

Για τον υφυπουργό Στέργιο Πιτσιόρλα, η βασική πρόκληση είναι να καλλιεργηθεί μια πιο επιχειρηματική, επικεντρωμένη στις εξαγωγές, κουλτούρα, κάτι που όπως λέει έχει αρχίσει να συμβαίνει.

Η εταιρεία επεξεργασίας φρούτων CHB Group είναι μία από τις εταιρείες εκείνες που κατάφεραν να διαφοροποιηθούν και να επεκταθούν κατά τη διάρκεια της κρίσης, αυξάνοντας τις εξαγωγές τους.

Η fintech εταιρεία ψηφιακών πληρωμών Viva Wallet είναι άλλο ένα επιτυχημένο παράδειγμα. Η εταιρεία που σήμερα έχει πλέον θυγατρικές σε Βέλγιο και Βρετανία ξεκίνησε λίγο μετά την έναρξη της κρίσης όταν μια ομάδα νέων ειδικών σε συστήματα IT που έφτιαχναν λογισμικά για τράπεζες βρέθηκε αντιμέτωπη με τον κίνδυνο να βρεθεί χωρίς δουλειά.

Όταν οι τράπεζες άρχισαν να κόβουν project, αναγκαστήκαμε να δοκιμάσουμε κάτι διαφορετικό, λέει ο Γιάννης Λάριος της Viva Wallet.

30.000 διορισμοί στο Δημόσιο μόνο επί Τσίπρα

Η εικόνα, όμως, στον δημόσιο τομέα παραμένει ακόμη βαθιά πολιτικοποιημένη. Και μπορεί ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας να δήλωνε τον Ιούνιο ότι το «πελατειακό μοντέλο» ήταν ένας από τους σημαντικότερους και σοβαρότερους λόγους που οδήγησαν στην κρίση, αλλά ακόμη δεν έχει καταφέρει να πείσει τους δικούς του στον ΣΥΡΙΖΑ ότι το πελατειακό κράτος αποτελεί παρελθόν, σημειώνουν οι FT.

Κατά τη διάρκεια των ημερών του, έχουν γίνει πάνω από 30.000 διορισμοί στο Δημόσιο, συμπεριλαμβανομένων πληθώρας ειδικών συμβούλων που επιλέχθηκαν από υπουργούς του ΣΥΡΙΖΑ, γράφουν συγκεκριμένα οι FT.

Και συμπληρώνουν: Η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να ξεπεράσει την ευρεία αντίσταση στην εφαρμογή ενός σχεδίου για την αποπολιτικοποίηση του Δημοσίου, εφαρμόζοντας μέτρα όπως οι αξιολογήσεις στο Δημόσιο και υιοθετώντας μεγαλύτερη διαφάνεια σε ό,τι αφορά τους διορισμούς.

«Ο Τσίπρας θα θελήσει να πάρει πίσω τα μέτρα»

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι και Βρυξέλλες συμφωνούν ότι ένα σημαντικό βαρόμετρο σε ό,τι αφορά τη διάθεση της χώρας για αλλαγή θα είναι το αν η Ελλάδα θα συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις. Όμως, παρ’ όλο που ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δεσμευθεί ότι δεν θα υπάρξουν υπαναχωρήσεις και παρά το σύστημα μεταμνημονιακής παρακολούθησης της ΕΕ, Ευρωπαίοι διπλωμάτες υποστηρίζουν ότι όσο πλησιάζουν οι εκλογές θα αυξηθούν και οι πολιτικές πιέσεις για θέματα όπως οι συντάξεις και οι διορισμοί στο Δημόσιο.

«Ο Τσίπρας θα θελήσει να αρχίσει να παίρνει πίσω τα πιο οδυνηρά μέτρα», δηλώνει χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης.

Η Μαρία Δεμερτζή πάλι, αναπληρώτρια διευθύντρια στο think-tank Bruegel των Βρυξελλών, υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη καταλήξει σε ένα εθνικό σχέδιο για την επίλυση των προβλημάτων της.

«Ο λόγος που το πρόγραμμα κράτησε τόσο πολύ είναι ότι δεν έχουμε καταφέρει να επιτύχουμε ευρεία συναίνεση», λέει. Και προσθέτει: «Δεν μπορούμε να κάτσουμε κάτω και να πούμε «ποιο είναι το πρόβλημα, πώς θα το λύσουμε;». Και αυτό είναι που μας κρατά πίσω».