Ο κύριος τίτλος της κυριακάτικης έκδοσης της «Yediot Aharonot», μιας δημοφιλούς εβραϊκής εφημερίδας, συνόψισε με δύο λέξεις το κυρίαρχο κλίμα στο Ισραήλ σχετικά με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του προέδρου Τραμπ με το Ιράν: «Κακή συμφωνία».
Το Ισραήλ διεξήγαγε δύο πολέμους εναντίον του Ιράν το περασμένο έτος, με τον πιο πρόσφατο να είναι η εκστρατεία που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου με τις αμερικανικές δυνάμεις. Τώρα το Ισραήλ, το οποίο δεν είχε συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης Τραμπ με το Ιράν, μένει εκτός της πιθανής ειρήνης.
Ακόμα και πριν από την ανακοίνωση της Κυριακής ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, οι λεπτομέρειες που είχαν διαρρεύσει στα μέσα ενημέρωσης προκάλεσαν κριτική και εκφράσεις δυσαρέσκειας από Ισραηλινούς όλων των πολιτικών αποχρώσεων, όπως σημειώνουν οι New York Times.
Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι, βάσει ενός αρχικού «μνημονίου κατανόησης», το Ιράν θα άνοιγε εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη ναυτιλιακή διαδρομή για την παγκόσμια οικονομία, και οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό τους στα ιρανικά λιμάνια. Η εκεχειρία που συμφώνησαν οι δύο πλευρές τον Απρίλιο θα παραταθεί για 60 ημέρες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, και οι δύο πλευρές θα δεσμευτούν να διεξαγάγουν λεπτομερείς διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν.
Αυτό θα απέχει πολύ από τους στόχους που έθεσε το Ισραήλ στην αρχή των δύο πολέμων.
Από την αρχή, ο πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι ο στόχος ήταν «η εξάλειψη των υπαρξιακών απειλών» για το Ισραήλ. Αυτό σήμαινε την εξουδετέρωση κάθε πυρηνικής απειλής από το Ιράν και του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του, όπως είπε, καθώς και τη «δημιουργία των συνθηκών», ώστε ο ιρανικός λαός να ανατρέψει την κυβέρνηση.
Οι Ισραηλινοί έχουν επίσης απαιτήσει τον τερματισμό της υποστήριξης της Τεχεράνης προς τις δυνάμεις που ενεργούν ως πληρεξούσιές της και είναι εχθρικές προς το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ στον Λίβανο και των Χούθι στην Υεμένη, καθώς και της υποστήριξης προς τη Χαμάς στη Γάζα.
Ισραηλινοί εμπειρογνώμονες ανησύχησαν που στοιχεία ζωτικής σημασίας για το Ισραήλ φαίνεται να μην έχουν αναφερθεί καθόλου.
«Ό,τι και να συμβεί, ο πρόεδρος Τραμπ θα κηρύξει νίκη, μια ολοκληρωτική νίκη», δήλωσε ο Τζέικομπ Νάγκελ, πρώην αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Νετανιάχου.
«Είναι πολύ εύκολο να πούμε ποια θέματα θα τεθούν προς συζήτηση σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Νάγκελ στους δημοσιογράφους την Κυριακή. «Ωστόσο», πρόσθεσε, «οι βαλλιστικοί πύραυλοι του Ιράν και η υποστήριξή του προς ομάδες-αντιπροσώπους στην περιοχή δεν εμφανίζονται καν ως θέματα στις λεπτομέρειες που κυκλοφορούν δημόσια».
Οι αντίπαλοι του Νετανιάχου, σχολιάζοντας πριν από την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός, ήταν λιγότερο επιεικείς.
«Μια καταστροφή από την οπτική του Ισραήλ», έγραψε ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, πρώην υπουργός Άμυνας του Ισραήλ και πολιτικός της δεξιάς, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή. Κάποτε σύμμαχος του Νετανιάχου, είναι πλέον σφοδρός επικριτής του.
Ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο κεντρώος ηγέτης της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης του Ισραήλ και πρώην υψηλόβαθμος υπουργός, δήλωσε ότι ελπίζει οι αναφορές σχετικά με τη συμφωνία με το Ιράν να μην είναι αληθινές. «Αν όμως είναι», ανέφερε σε δήλωσή του, «αυτή αποτελεί μία από τις πιο συγκλονιστικές αποτυχίες της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας του Ισραήλ».
Η πρώτη αντίδραση Ισραηλινού αξιωματούχου
«Οι σημερινοί αξιωματούχοι της ισραηλινής κυβέρνησης έχουν πει λίγα πράγματα, προφανώς από φόβο μήπως ενοχλήσουν τον Τραμπ», σημειώνουν οι New York Times.
Πάντως, ο Ισραηλινός ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, επέκρινε σήμερα τη συμφωνία. «Η συμφωνία του (Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ) Τραμπ δεν μας δεσμεύει (…) δεν είμαστε μέρη αυτής της συμφωνίας. Δεν εγγυάται την ασφάλειά μας», έγραψε ο Μπεν Γκβιρ στο Telegram, στην πρώτη αντίδραση Ισραηλινού αξιωματούχου στη συμφωνία.
«Δεν θα πρέπει να συμβιβαστούμε με τίποτε λιγότερο από την εξάρθρωση της Χεζμπολάχ. Δεν θα πρέπει να αποσυρθούμε ούτε εκατοστό από το έδαφος το οποίο οι στρατιώτες μας έχουν κατακτήσει και καθαρίσει από τρομοκρατικές υποδομές στον Λίβανο», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ έφτασε στο Ισραήλ με υψωμένη τη γροθιά – Θα μιλήσει στο κοινοβούλιο
Ο Νετανιάχου εξέδωσε δήλωση την Παρασκευή λέγοντας: «Όσο είμαι πρωθυπουργός του Ισραήλ, το Ιράν δεν θα έχει πυρηνικά όπλα. Ο πρόεδρος Τραμπ και εγώ συμφωνούμε απόλυτα σε αυτό το θέμα». Η δήλωσή του παρέλειψε να αναφερθεί στους βαλλιστικούς πυραύλους ή στις δυνάμεις-αντιπροσώπους.
Ένας Ισραηλινός που είχε ενημερωθεί για τη συμφωνία με το Ιράν και ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, για να συζητήσει θέματα διπλωματίας, απαρίθμησε τα κύρια θέματα που έχει το Ισραήλ με την πρόταση:
Δεν υπάρχουν σαφείς απαντήσεις σχετικά με τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και δεν υπάρχουν επαρκείς περιορισμοί στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με τη συμφωνία να φαίνεται να βασίζεται στην καλή θέληση του Ιράν.
Αντί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την κατάρρευση της ιρανικής κυβέρνησης, η συμφωνία θα επέτρεπε την επιστροφή κεφαλαίων στα ταμεία της.
Η συμφωνία δεν προβλέπει κανένα σαφή μηχανισμό για να αναγκάσει το Ιράν να σταματήσει την υποστήριξή του προς τις δυνάμεις-αντιπροσώπους του. Ωστόσο, θα σήμαινε την αναστολή της εκστρατείας του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ, της ομάδας που αντιμετωπίζει στον Λίβανο.
Ο τελευταίος γύρος των συγκρούσεων στον Λίβανο ξέσπασε αφότου η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε πυρά εναντίον του Ισραήλ, λίγες ημέρες μετά την έναρξη του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Το Ιράν επιμένει ότι οποιαδήποτε ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να επεκταθεί και στη σύγκρουση στον Λίβανο.
Το Ισραήλ έχει προσπαθήσει να αποτρέψει οποιαδήποτε άμεση σύνδεση μεταξύ μιας συμφωνίας με το Ιράν και της στρατιωτικής του εκστρατείας εναντίον της Χεζμπολάχ, επισημαίνοντας ότι οι μαχητές βρίσκονται στα σύνορά του, αλλά η επιρροή του φαίνεται να είναι περιορισμένη.
Με τις εθνικές εκλογές στο Ισραήλ να αναμένεται να πραγματοποιηθούν στα τέλη Οκτωβρίου, ο Νετανιάχου δέχεται έντονη πίεση τόσο από το εσωτερικό της κυβερνητικής του συμμαχίας όσο και από επικριτές εκτός κυβέρνησης να μην υποκύψει στις επιταγές του Τραμπ. Ο ίδιος διστάζει να αντιταχθεί δημοσίως στον Τραμπ, κυρίως επειδή έχει προβάλει τη στενή σχέση τους ως ένα από τα κύρια πολιτικά του διαπιστευτήρια.
ΠΗΓΗ newsbeast.gr