Ιστορία Σαν Σήμερα

17 Νοεμβρίου 1973 – 50 χρόνια Πολυτεχνείο: Πυροβολισμοί από ελεύθερους σκοπευτές και το τανκ να γκρεμίζει την πύλη – Βίντεο ντοκουμέντο

Άγνωστες σκηνές, από την εξέγερση στο Πολυτεχνείο τον Νοέμβριο του 1973, κατέγραψε με την κάμερά του, ο Νίκος Βερνίκος. Ο γνωστός εφοπλιστής βρισκόταν κρυμμένος επί τρεις ημέρες, σε δωμάτιο ξενοδοχείου απέναντι από την πύλη της σχολής.

Ένα συγκλονιστικό βίντεο ντοκουμέντο που καταγράφει από ένα παράθυρο κρυφά τις ημέρες της εξέγερσης στο Πολυτεχνείο δημοσιεύεται ξανά σε έγχρωμη – αυτή τη φορά – μορφή.

Από τις 14 έως τις 17 Νοεμβρίου 1973, από το παράθυρο γωνιακού δωματίου στον 1ο όροφο του ξενοδοχείου «Ακροπόλ», ο μετέπειτα εφοπλιστής Νίκος Α. Βερνίκος, τραβούσε κρυφά πλάνα των ιστορικών γεγονότων μέσα και έξω από το Πολυτεχνείο.

Ο ίδιος περιγράφει για εκείνες τις ημέρες, αλλά και την επικίνδυνη απόφαση να καταγράψει τα γεγονότα:

«Το δωμάτιο το είχα νοικιάσει και για την υποστήριξη των φοιτητών μελών της Ελληνοευρωπαϊκής Κίνησης Νέων (ΕΚΙΝ). Οργάνωση για την κινητοποίηση του φοιτητικού κινήματος ενάντια στη δικτατορία. Η παρακολούθηση των γύρω από το Πολυτεχνείο γεγονότων γινόταν μέσα από το κατεβασμένο ξύλινο ρολό με ανοικτό το τζάμι, με κομμένη την ανάσα…».

Μάλιστα, από το δωμάτιο αυτό γινόταν τηλεφωνικά απευθείας ενημέρωση σε ευρωπαϊκά ΜΜΕ και ιδιαίτερα σε ΒΒC, Le Monde και Deutsche Welle, όπου συνεργάτης για τα ελληνικά θέματα ήταν ο αείμνηστος Παύλος Μπακογιάννης.

Μεσάνυχτα Παρασκευής 16 προς Σάββατο 17 Νοεμβρίου στη γωνία του ξενοδοχείου «Ακροπόλ» ήταν σταθμευμένο τανκ που περίμενε να επέμβει. Το κράνος του όρθιου οδηγού έφτανε στο κάτω μέρος του γωνιακού παραθύρου.

Λίγο πριν την επέμβαση στο Πολυτεχνείου και ενώ επικρατούσε πλήρης ησυχία, δημιουργήθηκε μικρός θόρυβος μέσα στο δωμάτιο από τους παρευρισκόμενους φίλους συναγωνιστές φοιτητές και το τηλέφωνο. Ο στρατιώτης έστρεψε τη φωτιστική δέσμη του προβολέα του τανκ στην πρόσοψη του ξενοδοχείου, προσπαθώντας να εντοπίσει την πηγή του θορύβου…

Το φως του προβολέα του τανκ έμπαινε μέσα από τις χαραμάδες. Ο στρατιώτης προσπαθούσε να καταλάβει από πού ερχόταν ο θόρυβος που ξεχώριζε από τον ήχο των πυροβολισμών. Η αναπνοή μας σταμάτησε και αναπνεύσαμε όταν η δέσμη του φωτός έφυγε.

Πυροβολισμοί από ελεύθερους σκοπευτές ακουγόντουσαν από τους κάθετους στην Πατησίων δρόμους. Γύρω στις 02:30, μετά την άρνηση των πολιορκημένων να βγουν, το τανκ έριξε την πύλη εισόδου του Πολυτεχνείου, μπήκε στο περίβολο της σχολής περνώντας πάνω από σταθμευμένα αυτοκίνητα και οι στρατιωτικές δυνάμεις μπήκαν μέσα. Οι φοιτητές φώναζαν: «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία. Είμαστε αδέλφια». Ξεχύθηκαν στη οδό Πατησίων, κυνηγημένοι από αστυνομία και στρατό, ενώ σφαίρες σφύριζαν γύρω μας!

Το βίντεο ντοκουμέντο που αποτυπώνει τις στιγμές που σημάδεψαν τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας:

Πολλοί, με πρώτους τους από νωρίτερα τραυματισμένους από τις σφαίρες, βρήκαν καταφύγιο στο ισόγειο του «Ακροπόλ». Λίγοι από τους πιο σοβαρά μεταφέρθηκαν στο δωμάτιο.

Η Torill Engeland Magrethe, 22 ετών φοιτήτρια από το Μόλντε της Νορβηγίας, δεν πρόλαβε. Θανάσιμα τραυματισμένη από πυρά, ξεψύχησε από αιμορραγία στην καρωτίδα στα χέρια του Νίκου Α. Βερνίκου και στα χέρια του Γιώργου Λαζαρίδη, οδοντογιατρού που τη μετέφερε νεκρή στον κοντινό Σταθμό Α’ Βοηθειών στην οδό 3ης Σεπτεμβρίου».

Αλλά και ο ίδιος ο Νίκος Α. Βερνίκος συνελήφθη το μεσημέρι του Σαββάτου, 17 Νοεμβρίου 1973 από το Ειδικό Ανακριτικό Τμήμα της Ελληνικής Στρατιωτικής Αστυνομίας (ΕΑΤ – ΕΣΑ ). Παρέμεινε μέχρι την παραμονή Πρωτοχρονιάς (31.12.1973) στα κρατητήρια που βρίσκονταν στο σημερινό Πάρκο Ελευθερίας, ανακρινόμενος με βασανιστήρια.