Διεθνής Ασφάλεια Επικαιρότητα

Κλιμάκωση άνευ προηγουμένου στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν

Κλιμάκωση άνευ προηγουμένου στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν
Την δολοφονία του υποστρατήγου Κασέμ Σουλεϊμανί -αρμόδιο για τις επιχειρήσεις των Φρουρών της Επανάστασης στο εξωτερικό- ανακοίνωσε η Ουάσινγκτον βάζοντας «φωτιά» στις ήδη τεταμένες σχέσεις με την Τεχεράνη. •Περιχαρής ο Τραμπ μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του ιρανού αξιωματικού. •Συγκαλείται εκτάκτως το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν. •Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ ορκίστηκε εκδίκηση για τον θάνατο του ιρανού υποστρατήγου.

Επικίνδυνη ανάφλεξη στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν αναμένεται να προκαλέσει η δολοφονία του ιρανού υποστρατήγου Κασέμ Σουλεϊμανί, επικεφαλής της Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης.

Με εντολή του πρόεδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το βράδυ της Πέμπτης έγινε επίθεση με τρεις ρουκέτες στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης, κατα την οποία σκοτώθηκαν τουλάχιστον οχτώ ανθρωποι. Η ιρακινή κρατική τηλεόραση, επικαλούμενη πηγές προσκείμενες στις Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (ΔΛΚ) μετέδωσε ότι ο πανίσχυρος ιρανός υποστράτηγος και ο Αμπού Μάχντι αλ Μουχάντις, ο δεύτερος τη τάξει της συμμαχίας σιιτικών παραστρατιωτικών οργανώσεων που έχουν ενταχθεί στον ιρακινό στρατό, σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια του βομβαρδισμού.

Κλιμάκωση άνευ προηγουμένου στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν
Αεροδρόμιο Βαγδάτης

Iraqi Prime Minister Press Office via AP

«Τρεις ρουκέτες έπληξαν το διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης, κοντά σε αίθουσα διαχείρισης αερομεταφερόμενου φορτίου, με αποτέλεσμα να εκραγούν δύο αυτοκίνητα», σύμφωνα με ανακοίνωση του ιρακινού στρατού, τρεις ημέρες μετά την επίθεση εναντίον της αμερικανικής πρεσβείας στην πρωτεύουσα του Ιράκ από φιλοϊρανούς διαδηλωτές.

Εντολή Τραμπ

«Κατά διαταγή του προέδρου, ο αμερικανικός στρατός έλαβε αποφασιστικά αμυντικά μέτρα για την προστασία του αμερικανικού προσωπικού στο εξωτερικό σκοτώνοντας τον Κασέμ Σουλεϊμανί», ανέφερε το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ σε ανακοίνωση που δημοσιοποίησε.

Σκοπός ήταν «η αποτροπή μελλοντικών ιρανικών επιθέσεων», πρόσθεσε το Πεντάγωνο.

Αμέσως μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του Σουλεϊμανί ο πρόεδρος Τραμπ ανήρτησε στον λογαριασμό του στο Twitter την αμερικανική σημαία, χωρίς κανένα άλλο σχόλιο.

https://twitter.com/realDonaldTrump/status/1212924762827046918

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο ανήρτησε στο Twitter βίντεο το οποίο κατ’ αυτόν εικονίζει Ιρακινούς που «χορεύουν στον δρόμο», εορτάζοντας τον θάνατο του ιρανού υποστρατήγου.

«Ιρακινοί — Ιρακινοί — χορεύουν στον δρόμο για την ελευθερία· ευγνώμονες που ο στρατηγός Σουλεϊμανί δεν υπάρχει πια», σχολίασε ο Πομπέο κάτω από ένα απόσπασμα βίντεο διάρκειας 22 δευτερολέπτων το οποίο εικονίζει ένα πλήθος που κάνει πορεία κατά μήκος δρόμου ανεμίζοντας σημαίες του Ιράκ και πανό.

Μετά την επίθεση στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης και τη δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή έχουν τεθεί σε «υψηλό επίπεδο συναγερμού» σύμφωνα με αξιωματούχο που μίλησε στο Fox News.

«Ο στρατός, η κρατική μηχανή και ο πρόεδρος είναι όλοι σε εγρήγορση. Κάθε επιλογή είναι στο τραπέζι» υποστήριξε και πρόσθεσε τα αμερικανικά συμφέροντα στο Ιράκ και την περιοχή «θα προστατευθούν».

Η αντίδραση του Ιράν

Λίγες ώρες μετά τη δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν συγκλήθηκε εκτάκτως για να εξεταστεί η «εγκληματική ενέργεια» των Αμερικανών, του διοικητή Σουλεϊμανί στη Βαγδάτη «που είχε συνέπεια να γίνει μάρτυρας» όπως είπε στο πρακτορείο ειδήσεων FARS ο Κεϊβάν Χοσραβί, εκπρόσωπος του οργάνου αυτού.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ προέβλεψε σήμερα ότι η δολοφονία του επικεφαλής της Δύναμης Κουντς θα ενισχύσει την «αντίσταση» στην Μέση Ανατολή αλλά και σε διεθνές επίπεδο, μετέδωσε η ιρανική κρατική τηλεόραση.

«Η βαρβαρότητα και η ανοησία των αμερικανικών τρομοκρατικών δυνάμεων που δολοφόνησαν τον διοικητή Σουλεϊμανί (…) αναμφίβολα θα κάνει να ευδοκιμήσει το δέντρο της αντίστασης στην περιοχή και στον κόσμο», ανέφερε ο Ζαρίφ σε ανακοίνωσή του.

Κλιμάκωση άνευ προηγουμένου στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν
Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ

Office of the Iranian Supreme Leader via AP

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ορκίστηκε ότι η χώρα θα «εκδικηθεί» τον θάνατο του ιρανού υποστρατήγου Κασέμ Σουλεϊμανί.

Το γεγονός ότι ο Σουλεϊμανί «έγινε μάρτυρας» είναι «η επιβράβευση για τον ακούραστο αγώνα του όλα αυτά τα χρόνια (…) Αν το θέλει ο Θεός, το έργο και ο δρόμος του δεν θα σταματήσουν εδώ, και τους εγκληματίες που έβαψαν τα χέρια τους με το αίμα του και με αυτό των άλλων μαρτύρων τους περιμένει αδυσώπητη εκδίκηση», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Twitter στη γλώσσα φαρσί.

«Όλοι οι εχθροί ας γνωρίζουν ότι ο ιερός πόλεμος της αντίστασης θα συνεχιστεί με διπλάσια ένταση, και τους μαχητές στον ιερό πόλεμο τους περιμένει η οριστική νίκη», ανέφερε εξάλλου ο Χαμενεΐ σε ανακοίνωσή του που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.

Το Ιράν και τα «ελεύθερα έθνη της περιοχής» θα πάρουν εκδίκηση από τις ΗΠΑ, διεμήνυσε ο πρόεδρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας Χασάν Ρουχανί.

Κλιμάκωση άνευ προηγουμένου στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν
© Tzogia Kappatou | Dreamstime.com

Επίσημη διαμαρτυρία

Στο μεταξύ, η διπλωματία του Ιράν κάλεσε στο υπουργείο Εξωτερικών ελβετό διπλωμάτη που εκπροσωπεί τα αμερικανικά συμφέροντα στην Τεχεράνη, καθώς οι δύο χώρες δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις από το 1979, για να του επιδώσει επίσημη διαμαρτυρία.

Στο στέλεχος αυτό της πρεσβείας της Ελβετίας τονίστηκε ότι «η δολοφονία του στρατηγού Σουλεϊμανί» αποτελεί «κατάφωρο» δείγμα «της τρομοκρατίας του αμερικανικού κράτους» και ότι «το αμερικανικό καθεστώς θα φέρει την πλήρη ευθύνη για τις συνέπειες» της επιδρομής αυτής, ανέφερε ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Αμπάς Μουσαβί.

Ποιος είναι ο Κασέμ Σουλεϊμανί

Κλιμάκωση άνευ προηγουμένου στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν

Κασέμ Σουλεϊμανί

Office of the Iranian Supreme Leader via AP

Ο πανίσχυρος ιρανός υποστράτηγος Κασέμ Σουλεϊμανί, ο οποίος σκοτώθηκε σήμερα σε βομβαρδισμό στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης που το αμερικανικό Πεντάγωνο χαρακτήρισε «αμυντική» ενέργεια, ήταν μια από τις πιο δημοφιλείς προσωπικότητες στο Ιράν κι ένας από τους πιο επίφοβους αντιπάλους για τις ΗΠΑ και για αρκετούς συμμάχους τους.

Επικεφαλής της Δύναμης Κουντς, από το όνομα της Ιερουσαλήμ στα περσικά, αρμόδιας για τις επιχειρήσεις των Φρουρών της Επανάστασης στο εξωτερικό — το αμερικανικό περιοδικό New Yorker χαρακτήριζε το 2014 τη Δύναμη Κουντς υβρίδιο της CIA και των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων — ο χαρισματικός υποστράτηγος διέθετε τεράστια επιρροή στο Ιράκ. Θεωρείται πως ήταν ο άνθρωπος-κλειδί στις πολιτικές διεργασίες για τον σχηματισμό της ιρακινής κυβέρνησης από το 2018.

Ο 62χρονος στρατιωτικός, με γκρίζα γένια κομμένα πάντα κοντά, είχε γίνει κάτι σαν ροκ-σταρ στο Ιράν τα τελευταία χρόνια. Είχε έτσι δεκάδες χιλιάδες ακολούθους στον λογαριασμό του στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης Instagram.

Για τους υποστηρικτές του όσο και για τους εχθρούς του ο Σουλεϊμανί, ο οποίος διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στον αγώνα εναντίον των τζιχαντιστών στο Ιράκ, κράταγε στα χέρια του τα κλειδιά της ιρανικής επιρροής στη Μέση Ανατολή. Ειδικά στο Ιράκ και στη Συρία, δύο χώρες όπου οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί στρατιωτικά.

«Για τους σιίτες στη Μέση Ανατολή» — σημείωνε ο πρώην αναλυτής της CIA Κένεθ Πόλακ στο πορτρέτο του Σουλεϊμανί που συνέταξε για λογαριασμό του περιοδικού Time στο πλαίσιο του αφιερώματος στις 100 προσωπικότητες με τη μεγαλύτερη επιρροή παγκοσμίως το 2017 — ο υποστράτηγος ήταν κάτι σαν «υβρίδιο του Τζέιμς Μποντ, του Έρβιν Ρόμελ και της Λέιντι Γκάγκα».

«Για τη Δύση, ήταν (…) υπεύθυνος για την εξαγωγή της ισλαμικής επανάστασης του Ιράν, για την υποστήριξη τρομοκρατών (…) και τη διεξαγωγή των πολέμων του Ιράν στο εξωτερικό».

Στο Ιράν, χώρα καθηλωμένη τα τελευταία χρόνια στον οικονομικό μαρασμό, αρκετοί τον προέτρεπαν να κατέβει στην πολιτική αρένα. Ο υποστράτηγος πάντως είχε απορρίψει ξερά τις φήμες που τον ήθελαν να βάζει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές που θα διεξαχθούν στην Ισλαμική Δημοκρατία το 2021.

Από το Ιράκ…

Ο βετεράνος της Ιερής Άμυνας, όπως αποκαλείται στην Ισλαμική Δημοκρατία ο πόλεμος Ιράκ-Ιράν (1980-1988), έδειξε τα ταλέντα του στην ιρακινή επικράτεια. Κάθε πολιτική ή στρατιωτική εξέλιξη στο Ιράκ σήμαινε ότι ο υποστράτηγος θα επισκεπτόταν τη Βαγδάτη για να αναλάβει δράση, από τα πεδία των μαχών στους διαδρόμους των θεσμών της εξουσίας και αντιστρόφως.

Προέλαση του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ), δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του ιρακινού Κουρδιστάν, σχηματισμός κυβέρνησης… Κάθε φορά, ο Σουλεϊμανί συναντιόταν με διάφορες πολιτικές δυνάμεις και προσωπικότητες για να διαμορφώσει τη γραμμή που θα ακολουθείτο, διαβεβαιώνουν άνθρωποι που πήραν μέρος σε πολλές από τις συναντήσεις αυτές, που γίνονταν πάντα υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας.

Η τεράστια επιρροή του κράταγε πολλά χρόνια: ήταν ήδη επικεφαλής της δύναμης Κουντς όταν οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Αφγανιστάν το 2001, μάλιστα συντόνιζε προσωπικά τη συνεργασία που προσέφερε αρχικά η Τεχεράνη στην κυβέρνηση του Τζορτζ Ου. Μπους στον πόλεμο αυτό.

«Οι ιρανοί συνομιλητές μου ήταν πολύ σαφείς: μολονότι ενημέρωναν τον υπουργό Εξωτερικών, στο τέλος τις αποφάσεις τις έπαιρνε ο στρατηγός Σουλεϊμανί», θα δήλωνε το 2013 στο BBC ο Ράιαν Κρόκερ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ.

…στον Λίβανο και τη Συρία

Αν και προτιμούσε να μένει στο περιθώριο, να δρα στις σκιές, επί δεκαετίες, ο Σουλεϊμανί άρχισε να βρίσκεται στα πρωτοσέλιδα του Τύπου μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Συρία, το 2011. Το Ιράν, η μεγάλη σιιτική δύναμη στη Μέση Ανατολή, παρείχε πολύτιμη βοήθεια στον Μπασάρ αλ Άσαντ στη σύρραξη αυτή.

Οι φωτογραφίες του στα πεδία των μαχών, οι εμφανίσεις του σε ντοκιμαντέρ, ακόμα και σ’ ένα φιλμ κινουμένων σχεδίων ή ένα βιντεοκλίπ τραγουδιού, τον μετέτρεψαν σε πρόσωπο πασίγνωστο σε όλη την περιοχή.

Ο ανώτατος αξιωματικός των Φρουρών της Επανάστασης πέρασε στο λιβανέζικο έδαφος — στο πλευρό της σιιτικής παράταξης Χεζμπολάχ — το μεγαλύτερο μέρος του πολέμου Ισραήλ-Λιβάνου το 2006, όπως αποκάλυψε ο ίδιος σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στην ιρανική κρατική τηλεόραση τον περασμένο Οκτώβριο.

Ανώτατος ιρακινός αξιωματούχος τον είχε περιγράψει ως άνθρωπο εξαιρετικά ήρεμο, ολιγόλογο, ο οποίος σπανίως ύψωνε τη φωνή.

«Καθόταν πάντα στην άλλη άκρη (…) μόνος του, πολύ ήσυχα. Δεν μίλαγε, δεν έκανε σχόλια, μόνο άκουγε», είχε πει στο Νιού Γιόρκερ.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιοποιήθηκε το 2018 από το ινστιτούτο IranPoll και το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, το 83% των Ιρανών που ερωτήθηκαν σχετικά είχε θετική γνώμη για τον Σουλεϊμανί, ποσοστό που σημαίνει ότι ήταν πιο δημοφιλής από τον πρόεδρο Χασάν Ρουχανί και τον επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ.

Στο εξωτερικό, αρκετοί ηγέτες και αξιωματούχοι τον έβλεπαν ως το πρόσωπο που χειριζόταν τις σχέσεις της Τεχεράνης με τη λιβανέζικη Χεζμπολάχ και την παλαιστινιακή Χαμάς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ