Ελληνοτουρκικά Ευρωπαική Ένωση

Τι θα κάνει η Ευρώπη αν ξεσπάσει πόλεμος σε Ελλάδα – Τουρκία

Σε καθεστώς έκτακτων περιοριστικών μέτρων το Ηράκλειο

Τι θα κάνει η Ευρώπη αν ξεσπάσει πόλεμος σε Ελλάδα – Τουρκία – Είναι τα ελληνικά σύνορα ευρωπαϊκά στα κείμενα και όχι στα λόγια;

Η ελληνική εξωτερική πολιτική για να γίνει αποτελεσματικότερη, πρέπει να γεφυρώσει το χάσμα που χωρίζει εκείνους που υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί την τελική λύση όλων των εθνικών προβλημάτων, από εκείνους που προτάσσουν τη χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής, που θα αξιοποιεί αλλά δεν θα διαχέεται στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.

Δηλαδή, μεταξύ των υποστηρικτών μίας ευρωκεντρικής και μίας ελληνοκεντρικής στρατηγικής. Αυτό δεν είναι μία εύκολη διαδικασία, αφού οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών δεν μπορούν να βρουν μία ισορροπία μεταξύ των δύο στρατηγικών που να είναι αποτελεσματική, κυρίως στο θέμα της αντιμετώπισης της Τουρκίας.

Υπάρχει ένα κενό σχετικά με τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, για το οποίο ευθύνη φέρει και η ελληνική πλευρά, δηλαδή όλες οι κυβερνήσεις της περασμένης δεκαετίας.

Παρά το γεγονός ότι έχει ενεργοποιηθεί μία φορά (από τη Γαλλία το 2015 με αμφίβολα αποτελέσματα), η Ελλάδα υπό άμεση στρατιωτική απειλή από την Τουρκία, δεν υπέβαλλε προτάσεις ώστε να θεσπισθούν νέες πρακτικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή του άρθρου 42 (7) της Συνθήκης της ΕΕ, καθώς και τη ρητή πρόβλεψη εγγύησης των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης και εκ των πραγμάτων των ελληνικών συνόρων, στη λογική της ευρωπαϊκής κυριαρχίας.

Τι θα κάνει η Ευρώπη αν ξεσπάσει πόλεμος σε Ελλάδα - Τουρκία

Η ΕΕ και τα ελληνικά σύνορα

Όπως είναι γνωστό, η ΕΕ δεν έχει καθορίσει τα εξωτερικά σύνορά της και επομένως τα ελληνικά σύνορα δεν είναι εξ ορισμού σύνορα και της ΕΕ, πολύ περισσότερο όταν υπάρχουν χερσαίες (νησιά, βραχονησίδες κ.λπ.) και θαλάσσιες ζώνες που αμφισβητούνται από την Τουρκία.

Όμως, θα πρέπει να τονίσουμε, ότι οι διεθνείς οργανισμοί αποτελούνται από κράτη-μέλη, τα οποία πρωτίστως ενδιαφέρονται για την εκπλήρωση των εθνικών τους συμφερόντων και την απόκτηση ισχύος και ασφάλειας στο άναρχο διεθνές σύστημα και δευτερευόντως για την αποτελεσματική λειτουργία ενός διεθνούς οργανισμού στον οποίον συμμετέχουν, όπως είναι η ΕΕ.

Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στην περίπτωση της ΕΕ. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, όσο ήταν μέλος της ΕΕ, δεν υπήρχε καμία περίπτωση να παραιτηθούν από τις μόνιμες θέσεις που κατέχουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και να αντικατασταθούν από την ΕΕ.

Το άρθρο 42(7)

Η περιπέτεια της Γαλλίας με το άρθρο 42(7) δείχνουν σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ ότι δεν έχουν να περιμένουν πολλά από την ευρωπαϊκή κινητοποίηση. Η απάντηση της Γαλλίας στην κρίση του 2015, χρειάστηκε αρκετό χρόνο για να υλοποιηθεί, επομένως και η συμβολή των κρατών-μελών είχε τον απαραίτητο χρόνο για να ολοκληρωθεί.

Το σημαντικό συμπέρασμα είναι πως για την ενεργοποίηση του άρθρου 42(7) της ΣΕΕ σχεδόν τα πάντα θα εξελιχτούν σε διμερές επίπεδο μεταξύ των κρατών-μελών στην ΕΕ.

Δεν θα ξεκινήσει καμία αποστολή στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (CSDP). Η ΕΕ θα ενεργήσει μόνο ως «διαμεσολαβητής».

Ένα ζήτημα είναι σίγουρο: το άρθρο 42(7) της ΣΕΕ δεν σημαίνει ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ μπορεί να υποχρεωθούν να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις ή να στείλουν στρατό παρά τη θέλησή τους.

Μία εμπλοκή της Ελλάδας με την Τουρκία δεν μπορεί να είναι μακροχρόνια, με βάση τα σημερινά δεδομένα, επομένως η πρακτική ευρωπαϊκή συμβολή, δια του άρθρου 42(7), ή όχι, θα είναι εκ των υστέρων και όχι ουσιαστική.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι για να ενεργοποιηθεί το άρθρο 42(7), η Ελλάδα θα πρέπει να δηλώσει στην ΕΕ ότι δέχεται επίθεση από την Τουρκία, ή ότι απειλείται η εθνική της κυριαρχία.

Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να έχει απαντήσει στην τουρκική κίνηση, δηλαδή να στρατιωτικοποιήσει την κρίση. Πρόκειται για μία κίνηση που δεν βρίσκεται μεταξύ των επιλογών της Αθήνας, τόσο από την κυβέρνηση της ΝΔ, όσο και από την προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Τι θα κάνει η Ευρώπη αν ξεσπάσει πόλεμος σε Ελλάδα - Τουρκία

Ελλάδα – Τουρκία πόλεμος: Η συμμαχία με τη Γαλλία

Με τα δεδομένα αυτά, η Ελλάδα θα πρέπει να προχωρήσει σε διμερείς συμφωνίες με κράτη-μέλη της ΕΕ που έχουν τη βούληση και τις δυνατότητες να τη συνδράμουν άμεσα, μέσα στα χρονικά περιθώρια στα οποία θα εκδηλωθεί μία ενδεχόμενη κρίση.

Η εκ των υστέρων ενεργοποίηση του άρθρου 42(7) της ΣΕΕ, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα γιατί η περίπτωσή της δεν είναι όμοια με αυτήν της Γαλλίας.

Αλλά η περίπτωση της άμεσης συνδρομής δεν είναι ιδιαίτερα εύκολη, στο βαθμό που απαιτούνται να βρίσκονται σε επιφυλακή, στρατιωτικές δυνάμεις από τρίτες χώρες που να καλύπτουν όλο το εύρος του μετώπου της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.

Από τις χώρες της ΕΕ μόνο η Γαλλία θα είχε τέτοιες δυνατότητες, αλλά αυτό θα προϋπέθετε μία αμυντική συμφωνία ανάμεσα στην Αθήνα και στο Παρίσι, γεγονός που θα αντιμετωπίζονταν αρνητικά από το Βερολίνο και την Ουάσιγκτον που θα ασκούσαν πιέσεις προς τον αδύναμο παράγοντα αυτής της συνεργασίας.