Τουρκία

Ανελέητη σύγκρουση στις τουρκικές ΕΔ – Χ. Ακάρ εναντίον στρατηγών

Φρίκη στα Φάρσαλα: "Ζωντάνεψε" ξανά στον Άρειο Πάγο η δολοφονία του 2011 - Πότισε πετρέλαιο την ερωμένη του και την έκαψε ζωντανή

Βαθιά αποσταθεροποίηση παρατηρείται στις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις τα τελευταία χρόνια, ειδικότερα μετά από το βράδυ της απόπειρας πραξικοπήματος. Η εσωτερική κατάσταση που επικρατεί στον τουρκικό στρατό ευνοεί την Ελλάδα που παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η οποιαδήποτε αλλαγή εντός της Τουρκίας και η επικράτηση συγκεκριμένων προσώπων στις εν λόγω συγκρούσεις, επηρεάζουν άμεσα τις εξελίξεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Τελευταίο «θύμα» μιας ανελέητης σύγκρουσης που είναι σε εξέλιξη από το 2016 στο εσωτερικό των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων είναι ο ναύαρχος Τσιχατ Γιαϊτζι, καθώς η ομάδα με επικεφαλής τον Υπουργό Άμυνας Χουλούσι Ακάρ και τον ΑΓΕΕΘΑ  Γιασάρ Γκιουλέρ συνεχίζουν τις εκκαθαρίσεις κάθε ανώτατου αξιωματικού που θεωρούν ότι μπορεί να απειλήσει την πρωτοκαθεδρία τους και τη στενή  σχέση τους με τον Ερντογάν.

Τα τουρκικά επιτελεία λίγο πριν τις κρίσεις του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου, βρίσκονται σε φάση ανακατατάξεων, καθώς ο αρχιτέκτονας της “Γαλάζιας Πατρίδας” και του τουρκολιβυκού συμφώνου, ναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, παραιτήθηκε μετά την αιφνιδιαστική “υποβάθμιση δι’ αναβαθμίσεως” που υπέστη το Σάββατο με τη μεταφορά του σε επιτελική θέση.

Ο Γιαϊτσί είναι ο τελευταίος μιας σειράς τούρκων ανώτατων αξιωματικών που υπηρέτησαν τον Ερντογάν και βρέθηκαν πολύ κοντά στο Προεδρικό Μέγαρο, αλλά ως δια μαγείας εκκαθαρίζονται  από το πανίσχυρο δίδυμο Ακάρ- Γκιουρελ που φαίνεται ότι κρατά πολύ ισχυρά χαρτιά στα χέρια του ώστε να επιβάλουν διαρκώς την θέση τους στον Ερντογάν. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί από τους ανώτατους αξιωματικούς λίγο πριν καρατομηθούν είχαν αποσπάσει τα εύσημα από τον τούρκο πρόεδρο.

Σημαντικό μέρος της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας και τη γεωπολιτικής στρατηγικής στη Συρία, τη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο, επηρεάζεται από το εν λόγω πρόσωπο, συνεπώς – εφόσον επιβεβαιωθεί η παραίτησή του – εκτιμάται πως θα παρατηρηθούν ριζικές αλλαγές στη συμπεριφορά της Τουρκίας τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό.

Ο Ταγίπ Ερντογάν με το Προεδρικό Διάταγμα της 15ης Μαΐου οδήγησε σε παροπλισμό τον Επιτελάρχη του Ναυτικού θέτοντας τον στην διάθεση του Γενικού Επιτελείου κάτι που ο Γιαϊτσί δεν δέχθηκε γνωρίζοντας ότι ουσιαστικά θα οδηγηθεί σε ατιμωτική για τον ίδιο υποβάθμιση ή αποστρατεία στις επόμενες κρίσεις του Αυγούστου και έτσι επέλεξε να παραιτηθεί.

Ο εμπνευστής της Γαλάζιας Πατρίδας είναι ο αρχιτέκτονας του Τουρκολυβικού Μνημονίου και απηνής διώκτης των οπαδών του Φ . Γκιουλέν στις Ένοπλες Δυνάμεις. Τα βιβλία του περιγράφουν και αποτυπώνουν έναν χάρτη σε Αιγαίο και Μεσόγειο που θα έχει την σφραγίδα της Τουρκίας, αναφέρει ο Νίκος Μελέτης για το Liberal.

Στο τελευταίο του βιβλίο αναπτύσσονται θεωρίες για αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί 23 νησιών με επιχείρημα την μη τήρηση της υποχρέωσης αποστρατιωτικοποίησης, ενώ στον ίδιο αποδίδεται και η θεωρία της σχετικότητας της διάταξης της Λωζάνης ότι η Τουρκία διατηρεί μόνο τα νησιά που βρίσκονται εκτός των 3 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της.

Τον Δεκέμβριο ο Ερντογάν είχε εξάρει την προσφορά του ναυάρχου στην διαμόρφωση της πολιτικής που οδήγησε στο τουρκολυβικό Μνημόνιο. Πάντως ο τρόπος με τον οποίο εξωθείται σε παραίτηση ο Γιαϊτσί είναι προσβλητικός, καθώς υπήρξαν «σκιές» για ένα διαγωνισμό προμήθειας τορπιλών όπου διαπιστώθηκαν προβλήματα στο υλικό, το οποίο όμως παρέλαβε το Ναυτικό και τώρα η εταιρεία ζήτησε την πειθαρχική έρευνα  εις βάρος του.

Για καιρό υπήρχε υπόγεια αντιπαράθεση με τον Ακάρ, ο οποίος δεν αφήνει κανέναν αντίπαλο να επιβιώσει. Είτε τους αποστρατεύει, είτε τους παροπλίζει.

Η παρουσία του Γιαϊτζί τον ενοχλούσε καθώς θεωρούσε ότι η υπερπροβολή του ειδικά ως εμπνευστή της πολιτικής που αποτελεί δόγμα της Τουρκίας για τη «Γαλάζια Πατρίδα» δημιουργούσε μια εν δυνάμει απειλή. Πολύ περισσότερο όταν ο Υπουργός Άμυνας οικειοποιήθηκε το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» στην πρώτη επίσκεψη του στην Λιβύη στις 6 Νοεμβρίου 2018 που προετοίμασε την διαμόρφωση και υπογραφή του Μνημονίου.

Η «καμπάνα» είχε ήδη αρχίσει να κτυπά από τον Δεκέμβριο όταν ο Γιαϊτσί δεν συμμετείχε τελικά σε μια κρίσιμη συνάντηση για τη διαμόρφωση στρατηγικής στο Προεδρικό Μέγαρο υπό τον Ταγίπ Ερντογάν και στη θέση του εμφανίστηκε άλλος ναύαρχος χωρίς να δοθεί καμία εξήγηση.

Η απειλή παραίτησης δέκα στρατηγών

Σημειωτέον ότι τον Αύγουστο του 2017 οι κρίσεις που είχαν γίνει στις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις είχαν οδηγήσει στην απειλή παραίτησης δέκα στρατηγών μεταξύ αυτών και του ιδιαίτερα δημοφιλούς και ισχυρού αξιωματικού του Διοικητή των Ειδικών Δυνάμεων  Ζεκάι Ακσάκαλι, ο οποίος είχε διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο  στην αντιμετώπιση της απόπειρας πραξικοπήματος το 2016.

Ο στρατηγός Ακσακαλί είχε βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής  καθώς σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού τύπου την παραμονή της απόπειρας πραξικοπήματος, συμμετείχε με τον Ακάρ σε συνάντηση  με τον Διοικητή  της ΜΙΤ Χακαν Φιντάν. Μια συνάντηση που πολλοί αναλυτές στην Τουρκία θεωρούν ότι έγινε ακριβώς επειδή υπήρχαν ήδη πληροφορίες για την εκδήλωση πραξικοπήματος.

Τον Δεκέμβριο του 2018 με προεδρικό διάταγμα παλι ο Ερντογάν αποκεφάλισε δυο στρατηγούς. Ο ενας εξ αυτών ο Ισμαήλ Μετιν Τεμέλ ήταν ο διοικητής που είχε αναλάβει τις επιχειρήσεις  «Ασπίδα του Ευφράτη» και «Κλάδος Ελαίας» και ως Διοικητής της 2ης Στρατιάς ήταν υπεύθυνος  για την προστασία  των τουρκικών συνόρων με την Συρία ,το Ιράκ και το Ιράν.

Ο στρατηγός Τεμέλ είχε έρθει σε σύγκρουση με τον ΑΓΕΕΘΑ Γιασάρ Γκιουρελ  και τον Χ.Ακάρ ο οποίος είχε  ταχθεί στο πλευρό του ΑΓΕΕΘΑ. Ο Τεμέλ ήταν φανατικός υποστηρικτής του Ερντογάν και η αντιπολίτευση τον είχε κατηγορήσει όταν είχε εμφανιστεί με την στολή να χειροκροτεί τον τούρκο Προέδρο σε πολιτική εκδήλωση πριν τις εκλογές.

Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα ο στρατηγός Τεμέλ το βράδυ της απόπειρας πραξικοπήματος είχε εμφανισθεί μπροστά στο Τουρκικό Γενικό Επιτελείο ,δηλώνοντας ότι πρέπει να συλληφθούν όλοι όσοι βρίσκονταν στην αεροπορική βάση «Ακιντσί» ως ύποπτοι για το πραξικόπημα.  Σημαντική λεπτομέρεια : Στην βάση εκείνη την ώρα βρισκόταν τόσο ο Ακάρ, όσο και ο Γκιουλέρ. Ως ΑΓΕΕΘΑ ο Ακάρ είχε συγκρουστεί με τον στρατηγό Τεμέλ σχετικά με την τουρκική επιχείρηση στο Αφρίν και την ολοκλήρωση της επιχείρησης την οποία ο Ακάρ θεωρούσε πρόωρη. Ο Τεμέλ υποβαθμίστηκε όταν μετατέθηκε στη θέση του πρόεδρου του Τμήματος Αξιολόγησης και Επιθεώρησης του Τούρκικου Γενικού Επιτελείου.

Ο Τεμελ, ιδιαίτερα δημοφιλής και  νωστός για αντιαμερικανικά αισθήματα του και τις εθνικιστικές θέσεις ήταν επίσης υπεύθυνος για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας στο εσωτερικό και για τις επιχειρήσεις στο Ιράκ και τη Συρία. Λίγους μήνες πριν την υποβάθμιση του, ο ίδιος είχε προαχθεί σε «τετράστερο»  στρατηγό  και πολλοί αναλυτές είχαν θεωρήσει ότι αυτό ήταν το βήμα προκειμένου να αναλάβει ΑΓΕΕΘΑ και κατόπιν υπουργός Αμυνας…

Η απευθείας πρόσβαση που είχε στον Ερντογάν παρακάμπτοντας πολλές φορές την ιεραρχία και η ανεξαρτησία που διεκδικούσε στις κινήσεις του  είχαν προκαλέσει  την αντίδραση  των Ακαρ- Γκιουρελ. Μαζί με τον Τεμελ είχε τότε αποστρατευθεί ένας ακόμη στρατηγός, ο Μουσταφά Μπαρουτ που ήταν διοικητής της 4ηςΤαξιαρχιας στην Νοτιοανατολική Τουρκία στο Τουντσελί.

Ο Ακάρ αποδεικνύεται πολύ σκληρός αντίπαλος ακόμη και για τις πραγματικές «φίρμες» και για εμβληματικούς τούρκους ανώτατους αξιωματικούς. Ενταγμένος στον Τουρκικό Στρατό για σχεδόν 47 χρόνια ο Ακάρ επηρεάζεται από ισλαμιστές διανοούμενους, έχει ο ίδιος έντονο θρησκευτικό  συναίσθημα και προσανατολισμό  και διατηρεί σχεσεις με συντηρητικούς πολιτικούς κύκλους. Με μικρή επιχειρησιακή εμπειρία, αλλά με μακρά θητεία στο παρασκήνιο και διαρκή  παρουσία σε Επιτελεία και Αρχηγεία.

Δεν αφήνει κανέναν να απειλήσει την σχέση του με τον Ερντογάν. Και τώρα έχει το πανω χέρι, έχοντας υποβαθμίσει εντελώς και τον ΥΠΕΞ Μ.Τσαβούσογλου. Όσο για την θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», τίποτα δεν αλλάζει. Ακόμη και χωρίς τον εμπνευστή της παραμένει επίσημο Δόγμα της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής της Τουρκίας.