H Βρετανία έχει ασκήσει έντονες πιέσεις για να εξασφαλίσει ισότιμη μεταχείριση για τα προϊόντα της, ωστόσο συνεχίζει να αποκλείει το ενδεχόμενο τελωνειακής ένωσης.
Με ένα νέο, δύσκολο δίλημμα στις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη η Βρετανία: για να διατηρήσει απρόσκοπτη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά, ενδέχεται να χρειαστεί να ευθυγραμμίσει περισσότερο την εμπορική της πολιτική με εκείνη των Βρυξελλών, περιορίζοντας παράλληλα την ελευθερία που απέκτησε μετά το Brexit.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η νέα ευρωπαϊκή πολιτική «Made in Europe», η οποία αποτελεί τμήμα του προτεινόμενου Industrial Accelerator Act και έχει στόχο να ενισχύσει την ευρωπαϊκή παραγωγή και να περιορίσει την εξάρτηση από την Κίνα. Οι προτάσεις προβλέπουν προτιμήσεις για ευρωπαϊκά προϊόντα σε δημόσιες προμήθειες, επιδοτήσεις και άλλους μηχανισμούς στήριξης, αναφέρουν οι Financial Times.
Για το Λονδίνο, το πρόβλημα είναι ότι η βρετανική βιομηχανία παραμένει βαθιά ενσωματωμένη στις ευρωπαϊκές εφοδιαστικές αλυσίδες. Ειδικά στον κλάδο του αυτοκινήτου, το εμπόριο μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ ανέρχεται σε περίπου 80 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ εξαρτήματα και οχήματα διασχίζουν καθημερινά τη Μάγχη προς τις δύο κατευθύνσεις.
Το κινεζικό αυτοκίνητο γίνεται το μεγάλο τεστ για τις σχέσεις Βρετανίας – ΕΕ
Η μεγαλύτερη πίεση αφορά τα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Η ΕΕ έχει επιβάλει πρόσθετους δασμούς στα κινεζικής κατασκευής EV, θεωρώντας ότι επωφελούνται από κρατικές επιδοτήσεις, ενώ η Βρετανία επέλεξε να μην ακολουθήσει την ίδια πολιτική.
Η διαφορετική προσέγγιση έχει ήδη αλλάξει την αγορά. Κινεζικές μάρκες όπως η BYD έχουν αυξήσει σημαντικά την παρουσία τους στη Βρετανία, όπου το μερίδιό τους έχει φτάσει σε επίπεδα που προκαλούν ανησυχία στους παραδοσιακούς κατασκευαστές. Τον Αύγουστο, η BYD αντιστοιχούσε στο 6,4% των ταξινομήσεων αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων στη Βρετανία, ενώ η αγορά EV συνολικά αυξήθηκε περίπου 30% σε ετήσια βάση.
Ο επικεφαλής της Nissan για την Ευρώπη, Μασιμιλιάνο Μεσίνα, έχει προειδοποιήσει ότι η Βρετανία κινδυνεύει να εξελιχθεί σε «διάδρομο» εισόδου κινεζικών αυτοκινήτων στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι FT θεωρούν ότι η θέση αυτή αντανακλά έναν φόβο στις Βρυξέλλες: ότι κινεζικές εταιρείες θα μπορούν να χρησιμοποιούν τη Βρετανία ως ενδιάμεσο σταθμό για να αποκτούν πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς να αντιμετωπίζουν τα ίδια εμπορικά εμπόδια.
Η λύση που δεν θέλει να ακούσει η Βρετανία
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους που επικαλούνται οι FT, η πιο καθαρή λύση για να αντιμετωπιστούν αυτές οι ανησυχίες θα ήταν η συμμετοχή της Βρετανίας στην τελωνειακή ένωση της ΕΕ.
Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε σημαντικά τον κίνδυνο διαφορετικών δασμολογικών καθεστώτων μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ και θα διευκόλυνε την ένταξη βρετανικών προϊόντων στο «Made in Europe». Πολιτικά, όμως, αποτελεί εξαιρετικά δύσκολη επιλογή, καθώς η κυβέρνηση έχει αποκλείσει την επιστροφή στην τελωνειακή ένωση ή στην ενιαία αγορά.
Έτσι δημιουργείται μια αντίφαση: το Λονδίνο θέλει να παραμείνει όσο το δυνατόν πιο κοντά στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, χωρίς όμως να επιστρέψει στους κανόνες που ίσχυαν πριν από το Brexit.
Από τα αυτοκίνητα στα χημικά και το ατσάλι
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα αυτοκίνητα. Η ίδια συζήτηση επεκτείνεται σε χημικά, ενέργεια, χάλυβα, υδρογόνο και άλλους στρατηγικούς κλάδους.
Η Βρετανία έχει ήδη ακολουθήσει την ΕΕ στην αύξηση των δασμών για τον χάλυβα, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγή, μεγάλο μέρος της οποίας συνδέεται με την Κίνα. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες εξετάζουν μέτρα κατά κινεζικών χημικών προϊόντων που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω της Βρετανίας.
Το τελευταίο αυτό ζήτημα έγινε ιδιαίτερα εμφανές στην περίπτωση του διοξειδίου του τιτανίου. Η ΕΕ ανακοίνωσε ότι θα παρακολουθεί τις εξαγωγές του συγκεκριμένου προϊόντος από τη Βρετανία, μετά την απόφαση των βρετανικών αρχών να επιτρέψουν σε κινεζικό όμιλο να αγοράσει εργοστάσιο στη βορειοανατολική Αγγλία.
Το κόστος της «ελευθερίας» μετά το Brexit
Το δίλημμα για τη βρετανική κυβέρνηση είναι πλέον ευρύτερο από έναν ακόμη γύρο διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες.
Από τη μία πλευρά, η Βρετανία θέλει να προσελκύσει κινεζικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων στην αυτοκινητοβιομηχανία. Η Chery, για παράδειγμα, βρίσκεται σε συζητήσεις για παραγωγή αυτοκινήτων στο εργοστάσιο της Nissan στο Σάντερλαντ. Από την άλλη, η στενότερη εμπορική συνεργασία με την ΕΕ απαιτεί μεγαλύτερη ευθυγράμμιση στους κανόνες έναντι της Κίνας.
Αυτό μετατρέπει το «Made in Europe» σε ένα από τα σημαντικότερα τεστ της μετά-Brexit σχέσης. Το Λονδίνο ζητά να αντιμετωπίζεται ως «έμπιστος εταίρος», ενώ οι Βρυξέλλες θέλουν διαβεβαιώσεις ότι η Βρετανία δεν θα αποτελέσει πίσω πόρτα για κινεζικά προϊόντα.
Το αποτέλεσμα είναι μια νέα πραγματικότητα: μετά το Brexit, η Βρετανία έχει μεγαλύτερη ελευθερία να χαράζει ανεξάρτητη εμπορική πολιτική, αλλά όσο η ΕΕ υψώνει τα δικά της εμπορικά «τείχη», τόσο δυσκολότερο γίνεται να διατηρεί ταυτόχρονα διαφορετικούς κανόνες και πλήρη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
Πηγή: ΟΤ