Γιατί μας ελκύουν σεξουαλικά άνθρωποι που δεν συμπαθούμε;

Μισώ τον τρόπο που μου μιλάς και τον τρόπο που κόβεις τα μαλλιά σου.

Μισώ τον τρόπο που οδηγείς το αυτοκίνητό μου.

Μισώ όταν με κοιτάς επίμονα.

Μισώ τις μεγάλες χαζές πολεμικές μπότες σου και τον τρόπο που διαβάζεις τη σκέψη μου.

Σε μισώ τόσο πολύ που με αρρωσταίνει, που με κάνει και να βάζω ρίμες.

Μισώ τον τρόπο που έχεις πάντα δίκιο.

Το μισώ όταν λες ψέματα.

Το μισώ όταν με κάνεις να γελάω, ακόμα χειρότερα όταν με κάνεις να κλαίω.

Το μισώ όταν λείπεις και το γεγονός ότι δεν τηλεφώνησες.

Αλλά κυρίως μισώ τον τρόπο που δεν σε μισώ.

Ούτε καν κοντά, ούτε καν λίγο, ούτε καν καθόλου.

Αυτό είναι το ποίημα που γράφει ο χαρακτήρας που υποδύεται η Τζούλια Στάιλς, εμπνευσμένος από τον χαρακτήρα του Χιθ Λέτζερ, στην ταινία «10 πράγματα που μισώ σε σένα».

Η ταινία, και το ποίημα, και τα δύο εμπνευσμένα από το έργο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Το ημέρωμα της στρίγγλας», αποτελούν άλλο ένα παράδειγμα του πώς η ποπ κουλτούρα, η λογοτεχνία και η ποίηση πάντα τροφοδοτούσαν τον μύθο του ζευγαριού που μισεί ο ένας τον άλλον αλλά λατρεύει ο ένας τον άλλον, μια περίεργη δυαδικότητα που πάντα καταλήγει σε ένα ευτυχές τέλος, στο οποίο η αγάπη νικά το μίσος – τουλάχιστον στη μυθοπλασία.

Μέρος του παιγνιδιού

Στο πλαίσιο αυτό, η Marta Ridaura Alfayate, ψυχολόγος με ειδίκευση στην οικογένεια, τα ζευγάρια και το τραύμα, προειδοποιεί ότι «σε αυτού του είδους τις ιστορίες, και οι δύο μισούν ο ένας τον άλλον στην αρχή της σχέσης, οπότε ξεκινούν από μια τοξική και δυναμική εξουσίας. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται το κάνει να φαίνεται σαν ένα ιδανικό που όλοι επιδιώκουμε και που αποτελεί μέρος του παιχνιδιού της αποπλάνησης».

Ο κοινωνικός ψυχολόγος Justin J. Lehmiller επιβεβαίωσε ότι αυτή η περίεργη και παράδοξη έλξη είναι αρκετά συνηθισμένη, όταν ξεκίνησε μια έρευνα για να γράψει το βιβλίο του «Tell Me What You Want», στο οποίο εξερευνά τις φαντασιώσεις χιλιάδων ανθρώπων.

Η μελέτη αποκάλυψε ότι το 31% των 4.175 ατόμων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσε ότι είχε σεξουαλικές φαντασιώσεις για κάποιον που αντιπαθούσε τουλάχιστον μία φορά, ενώ το 3% δήλωσε ότι έκανε αυτές τις σκέψεις συχνά. Πώς είναι όμως δυνατόν να επιθυμούμε κάποιον που δεν μας αρέσει;

Όταν μιλάμε για σχέσεις αγάπης-μίσους, είναι αδύνατο να μην αναφέρουμε το λεγόμενο hate sex, ένα είδος σεξουαλικής σχέσης μεταξύ δύο ανθρώπων που έλκονται ο ένας από τον άλλον, αλλά ταυτόχρονα αντιπαθούν ο ένας τον άλλον

Τα 20 κινηματογραφικά ζευγάρια που από εχθροί έγιναν εραστές

Δε σε συμπαθώ αλλά σε θέλω

Η Ridaura Alfayate απαντά: «Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να σκεφτούμε ότι η φυσική εμφάνιση ή η αίσθηση του χιούμορ κάποιου μπορεί να μας ελκύει ακόμα και αν δεν μας αρέσει συναισθηματικά το άτομο. Αυτό συμβαίνει επειδή η ντοπαμίνη, η αδρεναλίνη και η σεροτονίνη που εκκρίνουμε όταν μας ελκύει σωματικά κάποιος παραμένουν, όσο κι αν τον αντιπαθούμε», εξηγεί.

Επιπλέον, επισημαίνει, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι τα συναισθήματα που μας οδηγούν να αντιπαθούμε το συγκεκριμένο άτομο, είτε είναι μίσος είτε απογοήτευση, μπορεί να είναι πολύ έντονα και να δημιουργούν μια δυναμική ανταγωνισμού ή συναισθηματικής έντασης που αυξάνουν την επιθυμία ή την εγγύτητα.

«Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε το γεγονός ότι μερικές φορές προβάλλουμε τις ανάγκες μας προς τα έξω. Δηλαδή, αν νιώθω απογοητευμένη στη σχέση μου ή ότι δεν με φροντίζω, μπορεί να μη μου αρέσει εκείνο το άτομο που με φροντίζει ή με νοιάζεται, καθώς αυτό με κάνει να προβληματίζομαι για τα πράγματα που δεν λειτουργούν στη ζωή μου», προσθέτει.

Η διαφωνία ως εγγύτητα

Το σίγουρο είναι ότι μερικές φορές το να διαφωνούμε με κάποιον μας φέρνει πιο κοντά του. Ο Juan Muñoz, συγγραφέας του βιβλίου Discutir es sano (στα αγγλικά: Arguing is healthy), εξηγεί ότι αν και η σύγκρουση είναι εγγενής στις διαπροσωπικές σχέσεις, έχουμε μάθει να την αποφεύγουμε από την παιδική ηλικία.

«Διαφωνώντας (εννοείται ως η ικανότητα να μιλάμε από τα συναισθήματά μας για να καταλήξουμε σε κοινές συμφωνίες) σημαίνει ότι πρέπει να αφήνουμε τους ανθρώπους να μας βλέπουν (να γνωρίζουμε τις απόψεις, τις επιθυμίες και τους στόχους μας) και να καταβάλλουμε προσπάθεια να δούμε τον συνομιλητή μας.

»Το να μάθεις να επιχειρηματολογείς σημαίνει να μάθεις να δείχνεις τον εαυτό σου στον κόσμο όπως είσαι και να χτίζεις σχέσεις από εκεί. Έτσι, το να μαθαίνεις να διαφωνείς είναι μια πράξη αυτοαγάπης και αγάπης για το άλλο άτομο: Θέλω να σου πω τι σκέφτομαι και θέλω επίσης να μάθω για σένα, θέλω να σε δω ολοκληρωτικά. Υπάρχει κάτι που μπορεί να μας φέρει πιο κοντά από αυτό;» ρωτάει.

«Επιπλέον, εκείνα τα παιχνίδια εξουσίας που συνήθως λαμβάνουν χώρα στο σεξ μίσους τείνουν να μας προσελκύουν περισσότερο, αυξάνοντας την επιθυμία που νιώθουμε και, επομένως, οδηγώντας σε μια συναρπαστική σεξουαλική συνάντηση, ανεξάρτητα από το τι νιώθουμε για το άλλο άτομο»

Βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα

Ωστόσο, όταν ερωτάται αν οι διαφορές στην προσωπικότητα και τη νοοτροπία μπορούν να κάνουν τον άλλον να φαίνεται πιο ελκυστικός, κάνει διάκριση μεταξύ βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα. «Βραχυπρόθεσμα μπορεί να νιώθουμε έλξη για ανθρώπους που έχουν χαρακτηριστικά που θα θέλαμε να έχουμε.

»Για παράδειγμα, αν είμαι ένα πολύ ντροπαλό άτομο, μπορεί να θαυμάζω κάποιον που είναι σούπερ εξωστρεφής και να νιώθω έλξη γι’ αυτόν ή αυτήν. Αν αντιληφθούμε το ζευγάρι ως μια ομάδα που προσπαθεί να λειτουργήσει από κοινού, θεωρώ θετικό το γεγονός ότι κάθε μέλος έχει διαφορετικές προσωπικότητες, αρκεί αυτές οι διαφορές να χρησιμοποιούνται για να χτίσουν κάτι μαζί.

»Μακροπρόθεσμα, πρέπει να αναλογιστούμε αν αυτές οι διαφορές ευθυγραμμίζονται με τις αξίες που μας κινούν, καθώς δύσκολα θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε μια σχέση που βασίζεται στην καθημερινή επικοινωνία (στην οποία μπορούμε να διαφωνήσουμε με υγιή τρόπο) με ένα άτομο του οποίου οι αξίες είναι εκ διαμέτρου αντίθετες με τις δικές μας» επισημαίνει.

Μίσος για το σεξ

Όταν μιλάμε για σχέσεις αγάπης-μίσους, είναι αδύνατο να μην αναφέρουμε το λεγόμενο hate sex, ένα είδος σεξουαλικής σχέσης μεταξύ δύο ανθρώπων που έλκονται ο ένας από τον άλλον, αλλά ταυτόχρονα αντιπαθούν ο ένας τον άλλον.

«Όταν μιλάμε για σεξ μίσους, αναφερόμαστε σε εκείνες τις παθιασμένες σεξουαλικές επαφές κατά τις οποίες έρχεστε σε επαφή με ανθρώπους που δεν σας αρέσουν, παρόλο που σας ελκύουν. Μην το αρνείστε: συμβαίνει. Ας μην ξεχνάμε ότι το σεξ είναι μια μορφή επικοινωνίας, οπότε μας επιτρέπει επίσης να εκφράσουμε συναισθήματα, από μίσος μέχρι χαρά ή λύπη, εξηγεί η Ridaura Alfayate, η οποία τονίζει ότι το σεξ δεν χρειάζεται πάντα έναν θετικό συναισθηματικό δεσμό – αν και απαιτεί δεσμό- δηλαδή, πρέπει να βρούμε πράγματα που μας κάνουν να νιώθουμε έλξη και επιθυμία.

«Επιπλέον, εκείνα τα παιχνίδια εξουσίας που συνήθως λαμβάνουν χώρα στο σεξ μίσους τείνουν να μας προσελκύουν περισσότερο, αυξάνοντας την επιθυμία που νιώθουμε και, επομένως, οδηγώντας σε μια συναρπαστική σεξουαλική συνάντηση, ανεξάρτητα από το τι νιώθουμε για το άλλο άτομο», λέει η ίδια.

Το αυτοσαμποτάζ

Η ψυχολόγος εμβαθύνει στον τρόπο με τον οποίο ορισμένες μελέτες έχουν αναλύσει τη σχέση μεταξύ του να κάνουμε σεξ με κάποιον που δεν μας αρέσει και του αυτοσαμποτάζ.

«Θα ήθελα να είμαστε σε θέση να το προσεγγίσουμε από δύο οπτικές γωνίες- από τη μία πλευρά, αυτή του ελέγχου και της δύναμης που γίνεται αντιληπτή σε αυτές τις καταστάσεις, όπου το συναρπαστικό είναι η ιδέα του πόνου ή του ελέγχου που αποκτάται από αυτή τη συνάντηση.

»Και από την άλλη πλευρά, όταν έχουμε μια αρνητική εικόνα του εαυτού μας, συχνά μπαίνουμε σε σχέσεις από την ανάγκη να νιώσουμε ότι μας εκτιμούν εξωτερικά, επειδή δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε τη δική μας αξία και χρειαζόμαστε κάποιον άλλον για να το κάνει, ακόμη και αν δεν μας κάνει να νιώσουμε έλξη ή δεν μας κάνει να νιώσουμε σεβασμό.

»Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να μπορούμε να σκεφτούμε να πάμε σε θεραπεία όταν η σχέση μας με τον εαυτό μας επικεντρώνεται στην αυτοτιμωρία ή στην υψηλή αυτοκριτική», καταλήγει.

*Με στοιχεία από elpais.com