Γιατί ένας σκύλος φτάνει στο σημείο να εκδηλώσει επιθετική συμπεριφορά, πώς μπορούμε να την καταλαγιάσουμε, πόσες μορφές επιθετικότητας υπάρχουν.
Η επιθετικότητα που μπορεί να παρουσιάσει ένας σκύλος αποτελεί ένα αρκετά μεγάλο και πολύπλοκο κεφάλαιο.
«Η επιθετική συμπεριφορά στον σκύλο είναι μια πρόκληση που θα πρέπει να την κατανοήσουμε και να την αντιμετωπίσουμε.
Συχνά, πίσω από μια τέτοια συμπεριφορά δεν κρύβεται ένας «κακός χαρακτήρας». Αλλά ένας πολύπλοκος μηχανισμός ενστίκτων, φόβου ή ακόμα και πόνου», αποσαφηνίζει η εκπαιδεύτρια σκύλων και σύμβουλος συμπεριφοράς, Σωτηρία Κυριαζή.
Η κατανόηση των αιτιών που την πυροδοτούν, τονίζει η κυρία Κυριαζή, είναι το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα, ενώ το δεύτερο είναι η έγκαιρη και σωστή παρέμβαση.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις σκύλων που δεν προειδοποιούν τόσο ξεκάθαρα.
Ωστόσο, κάποιος έμπειρος θα μπορούσε να προβλέψει τις αλλαγές στο σώμα, στο πρόσωπο και στο βλέμμα.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι επιθετικότητας στον σκύλο που μπορούν να παρουσιαστούν ταυτόχρονα
Η επιθετικότητα είναι στη φύση των θηλαστικών ζώων. Το αν θα ενεργοποιηθεί και πότε, εξαρτάται από διάφορους παράγοντες
Συνήθως όμως, λέει η εκπαιδεύτρια, αυτές οι λεπτομέρειες περνούν απαρατήρητες από την πλειονότητα των ανθρώπων.
Η αξιολόγηση της κατάστασης
Η κατανόηση των αιτιών, υπογραμμίζει η κυρία Κυριαζή, θα έχει σημαντικό ρόλο στη θεραπεία.
Είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί η ακολουθία των γεγονότων που προηγήθηκαν της επίθεσης.
Κρατήστε αρχείο με κάθε λεπτομέρεια σχετικά με το περιβάλλον που εξελίχθηκε το περιστατικό, τους παράγοντες που πυροδότησαν τη συμπεριφορά, καθώς και τη δική σας αντίδραση.
Αυτές οι πληροφορίες θα είναι χρήσιμες για έναν έμπειρο εκπαιδευτή σκύλων που ειδικεύεται στην επιθετικότητα, ώστε να αποκαλύψει τι ενεργοποιεί τη συμπεριφορά αυτή. Έτσι ώστε να σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα για τη τροποποίησής της.
Τι «γεννά» την επιθετικότητα
Σύμφωνα με την κυρία Κυριαζή, η επιθετικότητα είναι στη φύση των θηλαστικών ζώων, όπως και σε εμάς τους ανθρώπους. Το αν θα ενεργοποιηθεί και πότε, εξαρτάται από διάφορους παράγοντες.
Μπορεί να έχουν σχέση με την υγεία τους, τα ένστικτά τους, την κοινωνικοποίησή τους. Αλλά και με τον τρόπο που έμαθαν να αντιδρούν και το πόσο απειλητική είναι μια κατάσταση που βιώνουν.
Σε αρκετές περιπτώσεις, μπορεί να συνυπάρχει και γενετική προδιάθεση.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι επιθετικότητας στον σκύλο, ενημερώνει η εκπαιδεύτρια, που μπορούν να παρουσιαστούν ταυτόχρονα, κάνοντας τη διάγνωση και τη θεραπεία αρκετά πολύπλοκη.
Ποιοι είναι οι πιο συνηθισμένοι τύποι επιθετικότητας; Η κυρία Κυριαζή μάς διαφωτίζει.
Επιθετικότητα φόβου
Η επιθετικότητα από φόβο είναι η πιο συνηθισμένη.
Παρουσιάζεται, όταν ο σκύλος νιώθει απειλή και δεν έχει τη δυνατότητα να διαφύγει.
Αντικοινωνική
Στην περίπτωση αυτή, ο σκύλος δεν γνωρίζει τους κανόνες επικοινωνίας του είδους του, αλλά ούτε και των ανθρώπων. Η συμπεριφορά αυτή συνήθως οφείλεται σε ελλιπή κοινωνικοποίηση και αρνητικές εμπειρίες.
Δεσπόζουσας θέσης
Εκδηλώνεται, όταν ο σκύλος νιώθει ότι ένας άνθρωπος ή άλλο ζώο, το οποίο θεωρεί «κατώτερο» ή στερούμενο ηγετικών ικανοτήτων, επιχειρεί να του επιβληθεί.
Λόγω προβλημάτων υγείας και πόνου
Νευρολογικές ή ορμονικές διαταραχές και ο πόνος, μπορεί να προκαλέσουν επιθετικότητα.
Όταν ένας σκύλος αρχίζει να έχει επιθετικές συμπεριφορές, ενώ δεν έχει προηγούμενο ιστορικό, θα πρέπει άμεσα να εξεταστεί από κτηνίατρο.
Κτητική (κατοχή πόρων)
Ο σκύλος υπερασπίζεται τρόφιμα, παιχνίδια ή την προσοχή ενός ατόμου.
Θηρευτική – Καταδίωξης
Αποτέλεσμα των κυνηγετικών ενστίκτων του σκύλου που ενεργοποιούνται από την κίνηση.
Ανακατευθυνόμενη
Συμβαίνει όταν ο σκύλος είναι εξαγριωμένος με ένα ερέθισμα, δεν μπορεί να επιτεθεί στον στόχο του γιατί εμποδίζεται από το λουρί ή την περίφραξη. Έτσι, στρέφεται στον χειριστή ή σε ό,τι βρίσκεται δίπλα του.
Λόγω απογοήτευσης
Φαύλος κύκλος άγχους που κλιμακώνεται, όταν ο σκύλος δεν παίρνει κάτι που θέλει έντονα.
Εδαφική
Η ενστικτώδης ανάγκη του σκύλου να προασπίσει τον χώρο του, ώστε να αποτρέψει την είσοδο ή επιδιώκει την άμεση απομάκρυνση οποιουδήποτε θεωρείται απειλή.
Επιθετικότητα αγέλης
Πρόκειται για το φαινόμενο της «κοινωνικής διευκόλυνσης», όπου η επιθετική συμπεριφορά ενός σκύλου λειτουργεί ως έναυσμα για τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας.
Τα σκυλιά που αρχικά ήταν ήρεμα και δεν είχαν επιθετική πρόθεση, παρασύρονται από την ένταση και καταλήγουν να συμμετέχουν στο περιστατικό επίθεσης.
Ενδοειδική
Εμφανίζεται μεταξύ σκύλων και ακόμα πιο συχνά μεταξύ σκύλων του ιδίου φύλου.
Προστατευτική
Εκδηλώνεται όταν ο σκύλος αντιλαμβάνεται μια πιθανή απειλή προς τα μέλη της οικογένειάς του και υιοθετεί τον ρόλο του προστάτη.
Πώς δεν πρέπει να συμπεριφερόμαστε σε έναν επιθετικό σκύλο
Η θεραπεία της επιθετικότητας των σκύλων, επισημαίνει η κυρία Κυριαζή, είναι συνήθως περίπλοκη και, μπορεί να γίνει επικίνδυνη για τον άνθρωπο που είναι κοντά.
Επομένως, ένα σχέδιο θεραπείας πρέπει να σχεδιάζεται και να εποπτεύεται από έναν έμπειρο επαγγελματία σε θέματα συμπεριφοράς.
Η απότομη υιοθέτηση μιας κυριαρχικής στάσης από τον κηδεμόνα του, στην προσπάθειά του να επιβληθεί, ενδέχεται να επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Υπάρχει ο κίνδυνος να κλιμακωθεί η αντίδραση του σκύλου και, ενώ μέχρι πρότινος περιοριζόταν σε απειλητικές ενδείξεις, μπορεί να περάσει σε επίθεση και δάγκωμα.
Ποια είναι τα σωστά βήματα για την αντιμετώπιση της επιθετικότητας
Για να βοηθήσουμε έναν σκύλο, που εκδηλώνει επιθετική συμπεριφορά, οφείλουμε να κάνουμε τα εξής, σύμφωνα με την κυρία Κυριαζή.
1. Ο κηδεμόνας του σκύλου, θα πρέπει προσωρινά και μέχρι να αρχίσουν να αποδίδουν οι τεχνικές επανεκπαίδευσης του σκύλου, να αποφεύγει τις καταστάσεις που πυροδοτούν την επιθετικότητα.
2. Χρησιμοποιούμε τεχνικές απευαισθητοποίησης για τα ερεθίσματα που προκαλούν επιθετική αντίδραση στον σκύλο.
3. Χρησιμοποιούμε συμπεριφορικές τεχνικές, για να αντιστρέψουμε τις αρνητικές πεποιθήσεις του σκύλου για το ερέθισμα που τον προκαλεί, σε θετικές ή ουδέτερες.
4. Δημιουργούμε έναν κώδικα επικοινωνίας μέσω εντολών – συνθημάτων και παιχνιδιού, ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση του σκύλου και την εικόνα μας ως σίγουρου καθοδηγητή.
5. Θέτουμε ένα ξεκάθαρο πλαίσιο κανόνων για να μειώσουμε τη σύγχυση του σκύλου.
Πολλές μορφές επιθετικότητας πηγάζουν από την παντελή έλλειψη ορίων στην καθημερινότητα του σκύλου.
Όταν οι κανόνες είναι ασαφείς, ο σκύλος νιώθει ανασφάλεια και έχει την ανάγκη να αναλάβει τον έλεγχο του περιβάλλοντός του.
6. Η αποκατάσταση της υγιούς ηγεσίας με την σταθερή καθοδήγηση από την πλευρά του κηδεμόνα είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχική ισορροπία του σκύλου.
Όταν ο άνθρωπος του σκύλου είναι ικανός να διαχειριστεί κάθε κατάσταση, τότε ο σκύλος τον εμπιστεύεται και νιώθει ασφάλεια και ηρεμία. Αυτή η εμπιστοσύνη απαλλάσσει τον σκύλο από το υπερβολικό άγχος της ευθύνης και την ανάγκη του να αντιδρά επιθετικά.
Στην εκπαίδευση δεν έχει χώρο η βία
1. Δεν ασκούμε σωματική ή λεκτική βία. Η χρήση εργαλείων που προκαλούν πόνο επιδεινώνουν την επιθετικότητα.
2. Η εκπαίδευση βασίζεται σε επαναλήψεις και στημένα σενάρια, προκειμένου ο σκύλος να βιώσει με έναν νέο τρόπο, καταστάσεις που τον στρεσάρουν. Έτσι ώστε να αντιδράσει, με έναν πιο λειτουργικό και ωφέλιμο τρόπο γι’ αυτόν.
Ο σκύλος έχει ανάγκη τη βοήθειά μας
Φέρουμε μεγάλη ευθύνη για τους σκύλους που έχουμε υπό την προστασία μας, υπογραμμίζει η κυρία Κυριαζή, και οφείλουμε να εργαστούμε για να τους βοηθήσουμε, μόλις διακρίνουμε τα πρώτα δείγματα επιθετικότητας.
Εν ολίγοις, η κυρία Κυριαζή λέει: «Δεν αποτελεί λύση και δεν είναι δίκαιο να κατηγορήσουμε έναν σκύλο για τον χαρακτήρα του. Πάντα είναι η κατάλληλη στιγμή για να τον βοηθήσουμε, αρκεί να υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον και πολλή υπομονή».
Η εκπαιδεύτρια σκύλων και σύμβουλος συμπεριφοράς, Σωτηρία Κυριαζή
⃰ Η κυρία Σωτηρία Κυριαζή είναι εκπαιδεύτρια σκύλων πιστοποιημένη από τον Διεθνή Οργανισμό IAABC – Σύμβουλος Συμπεριφοράς Ζώων Συντροφιάς – Εκπαιδεύτρια Eνηλίκων και Σύμβουλος- Coach οικογένειας με κατοικίδια.
Έχει διατελέσει μέλος Επιτροπών Δήμων για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων.
Είναι ιδρύτρια της «Living Better Together Κοιν.Σ. Επ.» (libeto.gr).
Είναι τακτικό μέλος του Κυνολογικού Ομίλου Ελλάδος και μέλος του International Association of Animal Behavior Consultants ( IAABC).
https://liberto.gr
Facebook: Σωτηρία Κυριαζή/ Libeto.gr
Instagram: Σωτηρία Κυριαζή / Libeto.gr