«Στις 27 Φεβρουαρίου το απόγευμα, ήρθε το γεγονός που συνεκλόνισε όλον τον κόσμο: Η πυρκαϊά του Ράιχσταγκ. Το ραδιόφωνο ανήγγειλε πριν από κάθε ανάκρισι: “Οι κομμουνισταί έβαλαν φωτιά στο Ράϊσταγκ”. Την ίδια νύχτα συνελήφθησαν 4.500 πρόσωπα κατά το πλείστον στελέχη του Κομμουνιστικού κόμματος»
Στις 21 Σεπτεμβρίου 1933 ξεκίνησε στη Λειψία της Γερμανίας η δίκη των συλληφθέντων για τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ, του γερμανικού κοινοβουλίου που τη νύχτα της 27ης Φεβρουαρίου του ίδιου έτους παραδόθηκε στις φλόγες.
Κατηγορούμενοι ήταν: για την πράξη του εμπρησμού, ο ολλανδός κομμουνιστής Μαρίνους βαν ντερ Λούμπε – που είχε συλληφθεί στο σημείο της πυρκαγιάς, για συμμετοχή στον εμπρησμό και προδοσία ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας Έρνστ Τόργκλερ και για ηθική αυτουργία, προετοιμασία και οργάνωση της επιχείρησης, οι τρεις Βούλγαροι κομμουνιστές Βασίλι Τάνεφ, Μπλαγκόι Ποπώφ και Γκεόργκι Δημητρόφ, μετέπειτα ηγέτης της Τρίτης Κομμουνιστικής Διεθνούς και της Βουλγαρίας.
Ο κατηγορούμενος Μαρίνους βαν ντερ Λούμπε, Πηγή: dirkdeklein.ne
Το πολιτικό πλαίσιο
Ο Χίτλερ βρισκόταν στην εξουσία από τον Iανουάριο του 1933. Η Βουλή είχε διακόψει τις εργασίες της και είχαν ορισθεί εκλογές για τις 5 Μαΐου. Ήδη είχαν ξεκινήσει από τα στελεχή του ναζιστικού κόμματος ενέργειες βίας και τρομοκρατίας.
Όπως αναφέρουν «ΤΑ ΝΕΑ» της 20ης Ιανουαρίου 1963 «Στις 27 Φεβρουαρίου [1933] το απόγευμα, ήρθε το γεγονός που συνεκλόνισε όλον τον κόσμο: Η πυρκαϊά του Ράιχσταγκ. Το ραδιόφωνο ανήγγειλε πριν από κάθε ανάκρισι: ‘Οι κομμουνισταί έβαλαν φωτιά στο Ράϊσταγκ’. Την ίδια νύχτα συνελήφθησαν 4.500 πρόσωπα κατά το πλείστον στελέχη του Κομμουνιστικού κόμματος, αλλά και πολλά στελέχη άλλων κομμάτων. Την άλλη μέρα έγιναν άλλες 7.000 συλλήψεις. Οι φυλακές δεν εχωρούσαν πια. Και τότε ο Γκαίριγκ ίδρυσε τα περιώνυμα στρατόπεδα συγκεντρώσεων»
Μεγάλα ερωτηματικά προέκυψαν για το ποιοι πραγματικά κρύβονταν πίσω από τον εμπρησμό αυτό και δεν ήταν λίγοι αυτοί που μιλούσαν για προβοκάτσια της ναζιστικής κυβέρνησης.
«ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ», 1.3.1933, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Λίγες ημέρες μετά τον εμπρησμό, «ΤΑ ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ» της 1ης Μαρτίου 1933 γράφουν: «Ολίγαι ημέραι χωρίζουν την Γερμανίαν από τας εκλογάς της προσεχούς Κυριακής, και η χώρα του Χίντερμπουργ και του Χίτλερ σπαρράσσεται εις έναν άγριον εμφύλιον πόλεμον».
»Είς το Ράϊχσταγ εξερράγη πυρκαϊά, και τα τηλεγραφήματα που εκπέμπονται από το Βερολίνον, αποδίδουν την πυρκαϊάν εις τους κομμουνιστάς και την χαρακτηρίζουν ως σύνθημα μιας απόπειρας των κομμουνιστών προς επαναστατικήν των επικράτησιν, την χαρακτηρίζουν ως σύνθημα του εμφυλίου πολέμου».