Η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε ήσυχα στο σπίτι της. Τα τελευταία χρόνια ταλαιπωρήθηκε από την υγεία της που ήταν επιβαρημένη. Τις επόμενες ώρες θα γίνουν γνωστές λεπτομέρειες για την κηδεία και ταφή της.
Ήταν η δεύτερη σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου και μητέρα των παιδιών τους, Γιώργου, Σοφίας, Νίκου και Αντρίκου Παπανδρέου.
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου γεννήθηκε στο Όουκ Παρκ του Ιλινόι των ΗΠΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου 1923, η μεγαλύτερη από πέντε αδελφές. Αρχικά σπούδασε δημοσιογραφία και κατόπιν έκανε το μεταπτυχιακό της στη Δημόσια Υγεία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, όπου και γνώρισε τον μετέπειτα σύζυγό της, Ανδρέα Παπανδρέου το 1947.
Έζησαν αρχικά στη Μινεσότα και αργότερα στην Καλιφόρνια, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν Πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και στενός φίλος του μετέπειτα κυβερνήτη της Καλιφόρνια, Πατ Μπράουν. Παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο στις 30 Αυγούστου 1951 στο Ρίνο.
Το 1959-1960 η Μαργαρίτα Παπανδρέου συνόδευσε τον άντρα της στην επίσκεψή του στη Γιουγκοσλαβία. Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε πάρει χορηγίες από τα αμερικανικά ιδρύματα Γκούγκενχαϊμ και Φουλμπράιτ για να μελετήσει το οικονομικό σύστημα της χώρας. Στη Γιουγκοσλαβία το ζεύγος φιλοξενήθηκε από τον ηγέτη της χώρας στρατάρχη Γιόσιπ Μπροζ Τίτο, με τον οποίο συνδέθηκαν φιλικά.
Με τον Ανδρέα Παπανδρέου απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρίκο Παπανδρέου.
Μετά την επιβολή της Χούντας των Συνταγματαρχών, η Μαργαρίτα Παπανδρέου κινητοποιήθηκε αποτελεσματικά για να μπορέσει να εξασφαλίσει την απελευθέρωση του συζύγου της τον Δεκέμβριο του 1967, με τον οποίο στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Στοκχόλμη και μετέπειτα στο Τορόντο.
Επανήλθε οριστικά στην Ελλάδα μαζί με τον Ανδρέα το 1974 και δραστηριοποιήθηκε εξ αρχής στο ΠΑΣΟΚ με σημαντικό έργο σε ό,τι αφορά στον αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών, καθώς πρωταγωνίστησε στην προώθηση, επεξεργασία και ψήφιση νόμων που βελτίωσαν πολύ τη νομική και κοινωνική θέση των Ελληνίδων, όπως η κατάργηση του θεσμού της προίκας (1982), η νομιμοποίηση των εκτρώσεων (1986), η θέσπιση του πολιτικού γάμου (1982), η νομιμοποίηση διαζυγίων με αμοιβαία συναίνεση, η δυνατότητα διατήρησης του επωνύμου των γυναικών μετά από τον γάμο τους και η απόκτηση ίσων δικαιωμάτων με τον σύζυγο στην κηδεμονία των παιδιών τους.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 η Μαργαρίτα Παπανδρέου συμφώνησε να δώσει διαζύγιο ώστε να παντρευτεί ο Ανδρέας Παπανδρέου τη Δήμητρα Λιάνη.
Ίδρυσε και διετέλεσε για οχτώ χρόνια πρόεδρος της Ένωσης Γυναικών Ελλάδος (ΕΓΕ).
Έλαβε ενεργό μέρος σε γυναικεία θέματα και θέματα ειρήνης. Ήταν συγγραφέας πολλών άρθρων και βιβλίων.
Η ανακοίνωση της οικογένειας Παπανδρέου
Ανακοίνωση για τον θάνατο της Μαργαρίτας Παπανδρέου εξέδωσαν τα μέλη της οικογένειάς της.
«Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τη Μαργαρίτα Παπανδρέου, τη μητέρα, τη γιαγιά και την προγιαγιά μας, που έφυγε σήμερα το πρωί».
«Μαχήτρια ως το τέλος, έζησε με γενναιοδωρία, αξιοπρέπεια και βαθιά πίστη στον άνθρωπο, στη δικαιοσύνη, στην ειρήνη και στην ισότητα των γυναικών», τονίζεται στην ανακοίνωση.
«Για εμάς, τα παιδιά, τα εγγόνια, τη δισεγγονή της, πάνω απ’ όλα, θα είναι πάντα η Μαργαρίτα μας: η μεγάλη, ζεστή αγκαλιά που μας ένωνε και μας έδινε απέραντη αγάπη και δύναμη», καταλήγει η ανακοίνωση.
Νίκος Παπανδρέου: «Η αγαπημένη μου μητέρα αφήνει πίσω της ένα κενό»
«Η αγαπημένη μου μητέρα, η Μαργαρίτα, έφυγε σήμερα το πρωί μετά από μια δύσκολη βραδιά. Αφήνει πίσω της ένα κενό, αλλά και την ευθύνη να μείνω πιστός στις αρχές που με δίδαξε», αναφέρει σε δήλωσή του ο γιος της και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Παπανδρέου.
«Έζησε όλες τις νίκες του ΠΑΣΟΚ και τις ήττες, έστησε την Ένωση Γυναικών Ελλάδας και με επιμονή έφερε αλλαγές στη χώρα που την υιοθέτησε.
Σκέφτομαι ότι στις πιο δύσκολες στιγμές είχε πάντα έναν ήρεμο και σοφό λόγο να μου πει, κάτι που με γαλήνευε – μάλλον επειδή τα είχε δει όλα. Για μας τα παιδιά της, αλλά και για τον Ανδρέα, ήταν ο φάρος στη φουρτούνα», υπογραμμίζει.
Νίκος Ανδρουλάκης: «Την αποχαιρετούμε με σεβασμό»
«H Μαργαρίτα Παπανδρέου συνέδεσε το όνομά της με τον αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών και την κοινωνική πρόοδο», τονίζει στη δήλωσή του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης.
«Με τη διεκδικητική δημόσια παρουσία της, συνέβαλε στη μεταρρύθμιση του Οικογενειακού Δικαίου, την ισότητα και χειραφέτηση των γυναικών σε μια εποχή κατά την οποία η κατοχύρωση αυτών των δικαιωμάτων σε κάθε πτυχή της κοινωνικής και οικονομικής ζωής δεν ήταν αυτονόητη. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας (ΕΓΕ), της οποίας διετέλεσε Πρόεδρος», υπογραμμίζει και προσθέτει:
«Η προσωπική της διαδρομή στο πλευρό του Ανδρέα Παπανδρέου συνδέθηκε με τα ορόσημα μιας περιόδου πολιτικών, κοινωνικών και θεσμικών μετασχηματισμών, που σφράγισαν τη σύγχρονη Ελλάδα».
«Την αποχαιρετούμε με σεβασμό. Εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρίκο καθώς και στα πολυαγαπημένα της εγγόνια», καταλήγει στη δήλωσή του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Συλλυπητήρια από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
«Η Μαργαρίτα Παπανδρέου σφράγισε με τη δράση και την παρουσία της τον δημόσιο βίο της χώρας», τονίζει στη δήλωσή του για τον θάνατο της Μαργαρίτας Παπανδρέου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας.
«Σε ολόκληρη τη μακρά της διαδρομή αναζήτησε διεξόδους στα μεγάλα προβλήματα της εποχής της, με βλέμμα στραμμένο πάντα στον άνθρωπο. Υπερασπίστηκε την ευπαθή ισότητα, την ελευθερία και τα δικαιώματα των γυναικών ως θεμέλια μιας δικαιότερης κοινωνίας», υπογραμμίζει.
«Μεγάλωσε μέσα στην πολιτική, αναλαμβάνοντας, όπως έλεγε, μόνο τις υποθέσεις στις οποίες μπορούσε να πιστέψει. Ενδιαφέρθηκε για την υγεία, την κοινωνική αλληλεγγύη, τον αντικαρκινικό αγώνα, την αντιμετώπιση της φυματίωσης και της πολιομυελίτιδας, για τη στήριξη των σχολικών συσσιτίων και των πιο ευάλωτων πολιτών», σημειώνει και προσθέτει:
«Αγάπησε βαθιά την Ελλάδα. Υπήρξε σύζυγος πρωθυπουργού και μητέρα πρωθυπουργού, αλλά πάνω απ’ όλα ενεργή πολίτης, καθώς αντιμετώπιζε τις δημόσιες υποθέσεις ως δικές της».
«Με την πλούσια δράση της στην Ένωση Γυναικών Ελλάδος και την επιρροή της στη δημόσια πολιτική, στήριξε και ενέπνευσε τη μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου, την τομή στα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα και τον εκσυγχρονισμό της θέσης της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία. Η παρουσία της υπήρξε εξίσου δυναμική και πέρα από τα εθνικά σύνορα, με διεθνείς παρεμβάσεις και λόγο θαρραλέο. Εκφράζω τα ειλικρινή συλλυπητήριά μου στην οικογένειά της και στους οικείους της», καταλήγει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Παύλος Χρηστίδης: «103 χρόνια ζωής, η ιστορία μιας χώρας, από πολύ κοντά»
Ανάρτηση για τον θάνατο της Μαργαρίτας Παπανδρέου έκανε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Χρηστίδης.
«Έφυγε η Μαργαρίτα Παπανδρέου. 103 χρόνια ζωής.
Μια ζωή, χιλιάδες ιστορίες.
Γνώρισε τον Ανδρέα στη Μινεσότα, σπουδάζοντας η ίδια Δημόσια Υγεία.
Αμερική πρώτα. Ελλάδα μετά. Δικτατορία. Εξορία. Επιστροφή. Ίδρυση του ΠΑΣΟΚ. Εξουσία. Τέσσερα παιδιά. Μια μητέρα που ήταν πάντα εκεί.
Η σύζυγος του Ανδρέα, αλλά όχι μόνο.
Ίδρυσε η ίδια την Ένωση Γυναικών Ελλάδος. Ήταν επικεφαλής, στην πρώτη γραμμή, για οκτώ χρόνια.
Έδωσε μάχες για δικαιώματα που σήμερα τα θεωρούμε αυτονόητα. Για την ισότητα. Για την ειρήνη. Σε μια εποχή που καμία γυναίκα δεν είχε εύκολο τον δρόμο.
Έγραψε. Αρθρογράφησε. Μίλησε. Πάντα με τη δική της φωνή.
103 χρόνια ζωής. Δικτατορία και δημοκρατία. Εξορία και επιστροφή. Η ιστορία μιας χώρας, από πολύ κοντά.
Δίπλα στην οικογένειά της μέχρι τέλους.
Έγραψε τη δική της ιστορία.
Καλό της ταξίδι».
Χάρης Δούκας: Η Μαργαρίτα Παπανδρέου υπήρξε μια ξεχωριστή προσωπικότητα της προοδευτικής παράταξης
«Η Μαργαρίτα Παπανδρέου υπήρξε μια ξεχωριστή προσωπικότητα της προοδευτικής παράταξης. Με ανεξάρτητη σκέψη, τόλμη και επιμονή, αρνήθηκε να περιοριστεί στους ρόλους που η εποχή της επιφύλασσε για τις γυναίκες», αναφέρει σε ανάρτησή του στο Instagram ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας.
Παύλος Γερουλάνος: «Τι γυναίκα, τι ιστορία, τι αγώνες»
Ανάρτηση για τον θάνατο της Μαργαρίτας Παπανδρέου έκανε και ο Παύλος Γερουλάνος, αποχαιρετώντας την.
«Ήταν αμέτρητες οι φορές στο παρελθόν όταν, εκπροσωπώντας τη χώρα στο εξωτερικό, ένιωσα περήφανος γιατί το οικογενειακό δίκαιο της Ελλάδας ήταν μπροστά από τις περισσότερες χώρες. Ή γιατί η θέση της Ελλάδας σε διάφορα fora, από πρωτοβουλίες για την παγκόσμια ειρήνη μέχρι τα θέματα ισότητας, ήταν αναβαθμισμένη από την αθόρυβη δραστηριότητα της Μαργαρίτας», γράφει στην ανάρτησή του ο Παύλος Γερουλάνος.
«Η πραγματικότητα είναι ότι για πολλά από αυτά που νιώσαμε κατά καιρούς περήφανοι ως Έλληνες, η Μαργαρίτα είχε συμβάλει ουσιαστικά. Και όταν μια τέτοια μεγάλη προσωπικότητα, γεννημένη σε μια άλλη χώρα, έρχεται εδώ και μας κάνει περήφανους ως Έλληνες, της χρωστάμε ακόμα περισσότερα. Ένιωθα πάντα μια απέραντη ευγνωμοσύνη για τη Μαργαρίτα. Γιώργο, Νίκο, Αντρίκο, Σοφία, η απώλεια σας είναι και δική μας, είναι όλης της Ελλάδας».
Ρένα Δούρου: «Πάντα παρούσα με ήθος και άποψη»
«Η Μαργαρίτα Παπανδρέου ήταν φεμινίστρια πριν από την εποχή του Me Too. Αυτό όμως δεν την εμπόδισε να είναι μαχητική, διεκδικητική και αποτελεσματική σε καιρούς που ακόμη τα αυτονόητα δικαιώματα των γυναικών δεν ήσαν αυτονόητα», αναφέρει στη δήλωσή της η πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου.
«Η ίδρυση της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας έφερε τη σφραγίδα της, άνοιξε δρόμους, δημιούργησε προοπτικές. Πάντα παρούσα με ήθος και άποψη. Αποχαιρετάμε σήμερα μια από τις χαρακτηριστικότερες προσωπικότητες του γυναικείου κινήματος της πατρίδας μας», καταλήγει στη δήλωσή της η Ρένα Δούρου.
ΠΗΓΗ newsit.gr