Οι ρίζες της σύγκρουσης, την οποία οι ειδικοί χαρακτηρίζουν ως «τη μάχη του Κινγκ Κονγκ με τον Γκοτζίλα» – Τι ζητάει ο Έλον Μασκ από τον άνθρωπο με τον οποίο κάποτε συνίδρυσαν τη μητρική εταιρεία του ChatGPT
Από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις αίθουσες των δικαστηρίων περνάει, πλέον, η πολυετής και έντονη αντιπαράθεση μεταξύ του Έλον Μασκ και του επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν. Από την Τρίτη, οι δύο πρώην συνεργάτες τίθενται αντιμέτωποι σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στην Καλιφόρνια, σε μια δίκη που αναμένεται να διαρκέσει έναν μήνα και να καθορίσει – πιθανόν – τις εξελίξεις στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Μασκ κατηγορεί τον Άλτμαν ότι τον εξαπάτησε οικονομικά και ότι εγκατέλειψε την αρχική μη κερδοσκοπική αποστολή της OpenAI, ζητώντας αποζημιώσεις 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων και ριζικές αλλαγές στη διοίκηση της εταιρείας. Η OpenAI απορρίπτει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι ο Μασκ κινείται από ζήλια και επιχειρεί να πλήξει έναν βασικό ανταγωνιστή.
Ο Μασκ έχει επίσης ασκήσει αγωγή κατά της OpenAI και του συνιδρυτή και προέδρου της, Γκρεγκ Μπρόκμαν, καθώς και κατά της Microsoft, την οποία κατηγορεί ότι συνέβαλε στο σχέδιο για την εμπορική εκμετάλλευση της εταιρείας – ισχυρισμούς που η Microsoft αρνείται.
Ο Μασκ ζητά δισεκατομμύρια δολάρια για αυτό που οι δικηγόροι του αποκαλούν «αδικαιολόγητα κέρδη», τα οποία επιθυμεί να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση του μη κερδοσκοπικού τμήματος της OpenAI, ενώ επιδιώκει να γίνουν ριζικές αλλαγές στην εταιρεία, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης του Άλτμαν.
Ο ίδιος ο Μασκ και ο Άλτμαν θα είναι μεταξύ αυτών που θα καταθέσουν σε μια υπόθεση στην οποία ενδέχεται να διακυβεύεται το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης. Και ενώ ο ένας εκ των δύο θα αναδειχθεί πιθανότατα νικητής, είναι πιθανό κανένας τους να μην βγει αλώβητος από αυτή την περιπέτεια.
«Ο Μασκ και ο Άλτμαν είναι τόσο μεγάλοι, τόσο υπερβολικοί και τόσο απρόσιτοι», λέει η Σάρα Φέντερμαν, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο, η οποία ειδικεύεται στην επίλυση συγκρούσεων. «Αυτό είναι που τους κάνει τόσο ενδιαφέροντες να τους παρακολουθείς καθώς συγκρούονται».
Οι ρίζες της σύγκρουσης
Η OpenAI ιδρύθηκε από τους Μασκ και Άλτμαν το 2015 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με στόχο την ανάπτυξη τεχνητής γενικής νοημοσύνης (AGI) προς όφελος της ανθρωπότητας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δυο τους γνωρίστηκαν το 2012 μέσω ενός επενδυτή της Σίλικον Βάλεϊ. Ο Άλτμαν, που ήταν ακόμα στα είκοσί του, ήταν 14 χρόνια νεότερος από τον Μασκ και παρουσίασε την ιδέα της OpenAI στον επικεφαλής της Tesla και της SpaceX. Την περίοδο εκείνη, ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας βρισκόταν στο απόγειο της επιρροής του, μέσω των Tesla και SpaceX, ενώ ο Άλτμαν ήταν γνωστός κυρίως στον κύκλο της Σίλικον Βάλεϊ.
Στην OpenAI, οι δύο άνδρες συνεργάζονταν αρμονικά και μοιράζονταν την ίδια πίστη στις δυνατότητες της τεχνολογίας. Μάλιστα, σε μια κοινή εμφάνισή τους σε συνέδριο το 2015, ο Μασκ δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη ήταν η μοναδική τεχνολογία που «θα μπορούσε να αλλάξει περισσότερο την ανθρωπότητα», αλλά πρόσθεσε ότι ήταν «πολύ αμφίβολη» και «γεμάτη δυσκολίες».
Η μετατροπή της OpenAI σε κερδοσκοπική δομή προκάλεσε τη ρήξη. Ο Μασκ αποχώρησε το 2018, ύστερα από διαφωνίες για τον έλεγχο της εταιρείας, ενώ κατηγορεί την ηγεσία ότι πρόδωσε την αρχική αποστολή.
«Παιδιά, βαρέθηκα», έγραφε ο Μασκ σε ένα email λίγους μήνες πριν από την αποχώρησή του. «Είτε κάντε κάτι μόνοι σας είτε συνεχίστε με την OpenAI ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Δεν θα χρηματοδοτήσω πλέον την OpenAI μέχρι να δεσμευτείτε σθεναρά να παραμείνετε στις θέσεις σας, αλλιώς θα είμαι απλώς ένας ανόητος που ουσιαστικά σας παρέχει δωρεάν χρηματοδότηση για να δημιουργήσετε μια startup».
Το 2022, η OpenAI ξεκίνησε την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης για τους καταναλωτές με την κυκλοφορία του ChatGPT, το οποίο έφερε επανάσταση μεταξύ των χρηστών, φτάνοντας τους 100 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες τον μήνα, μέσα σε λίγους μήνες.
Από τη συνεργασία στη δικαστική μάχη
Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε εξαιτίας ακριβώς αυτής της επιτυχίας του ChatGPT, που σηματοδότησε την έκρηξη της καταναλωτικής τεχνητής νοημοσύνης. Ο Μασκ, που ίδρυσε τη δική του εταιρεία AI, xAI, υποστηρίζει ότι η OpenAI εξυπηρετεί πλέον εμπορικά συμφέροντα, κυρίως της Microsoft.
Το 2024 προσέφυγε στη δικαιοσύνη, ισχυριζόμενος ότι επένδυσε περίπου 40 εκατ. δολάρια και εξαπατήθηκε. Από την πλευρά της, η OpenAI υποστηρίζει ότι ο Μασκ επιχείρησε επανειλημμένα να αποκτήσει τον έλεγχο της εταιρείας.
Πέρυσι, ο Μασκ και μια ομάδα επενδυτών προσφέρθηκαν να αγοράσουν τα περιουσιακά στοιχεία της OpenAI έναντι 97,4 δισ. δολαρίων. Η εταιρεία είχε αποτιμηθεί στα 157 δισ. δολάρια σε έναν πρόσφατο γύρο χρηματοδότησης. Η OpenAI απέρριψε την προσφορά και ο Άλτμαν στη συνέχεια δημοσίευσε στην πλατφόρμα X την απάντησή του: «Όχι, ευχαριστούμε, αλλά θα αγοράσουμε το Twitter για 9,74 δισεκατομμύρια δολάρια αν θέλεις». «Απατεώνας», ανταπάντησε ο Μασκ σε σχόλιο που έκανε στην ανάρτηση του Άλτμαν.
Μια σύγκρουση χωρίς προηγούμενο
Η δίκη έχει χαρακτηριστεί ως «μάχη τιτάνων», με ειδικούς να τη συγκρίνουν με αναμέτρηση «King Kong εναντίον Godzilla». Οι δύο πλευρές αναμένεται να παρουσιάσουν εκτενείς μαρτυρίες, μεταξύ των οποίων και του επικεφαλής της Microsoft Σάτια Ναντέλα, ενώ θα καταθέσουν επίσης οι πρώην επιστήμονες της OpenAI, Μίρα Μουράτι και Ίλια Σούτσκεβερ, καθώς και το πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της OpenAI, η Σίβον Ζίλις, η οποία είναι επίσης μητέρα τεσσάρων από τα παιδιά του Μασκ.
Την υπόθεση θα κρίνει εννεαμελής επιτροπή ενόρκων υπό την εποπτεία της δικαστού Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς, η οποία έχει ξεκαθαρίσει ότι η επιρροή και ο πλούτος των εμπλεκομένων δεν θα επηρεάσουν τη διαδικασία.
Οι «πικάντικες» λεπτομέρειες της δίκης
Πιπεράτες λεπτομέρειες για την ιδιωτική ζωή των δύο δισεκατομμυριούχων έχουν ξεκινήσει εδώ και καιρό να βλέπουν το φως της δημοσιότητας ενόψει της δίκης, καθώς οι δικηγόροι τους διαφωνούν για το ποια στοιχεία και ποιες καταθέσεις πρέπει να παρουσιαστούν στους ενόρκους.
Για παράδειγμα, η χρήση της λεγόμενης ουσίας «rhino ket» από τον επικεφαλής της Tesla, όπως αποκαλείται στη Σίλικον Βάλεϊ, δεν θα επιτραπεί να τεθεί ενώπιον του δικαστηρίου, σύμφωνα με απόφαση της δικαστού.
Παράλληλα, και η νομική ομάδα του Μασκ έχει προκαλέσει ενδιαφέρον, καθώς, σύμφωνα με το Business Insider, ένας από τους δικηγόρους του εργάζεται περιστασιακά ως κλόουν στον ελεύθερο χρόνο του.
Ένας ακόμη δικηγόρος του, ο οποίος δραστηριοποιείται παράλληλα ως παραγωγός στο Χόλιγουντ, αποτέλεσε πρόσφατα αντικείμενο αφιερώματος στο περιοδικό Vanity Fair.
Υψηλό διακύβευμα για την τεχνητή νοημοσύνη
Το διακύβευμα της υπόθεσης δεν περιορίζεται στους δύο επιχειρηματίες. Η έκβαση της δίκης ενδέχεται να επηρεάσει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για την ανάπτυξη της τεχνητής γενικής νοημοσύνης.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ενδεχόμενη δικαίωση του Μασκ θα μπορούσε να αποδυναμώσει έναν βασικό παίκτη της αγοράς, ενώ η νίκη της OpenAI θα εδραιώσει τη σημερινή κατεύθυνση ανάπτυξης της τεχνολογίας.
Εξάλλου, η σύγκρουση εκτυλίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνία προσπαθεί ακόμη να κατανοήσει τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα. Και οι δύο πρωταγωνιστές έχουν συμβάλει καθοριστικά στη διάδοσή της.
Όπως σημειώνουν ειδικοί, η «μάχη» αυτή δεν αφορά μόνο τους ίδιους, αλλά και το ποιος θα καθορίσει το μέλλον μιας τεχνολογίας που επηρεάζει ήδη εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
