Τα μαθήματα των τελευταίων πενήντα ετών και η σχέση των τιμών του πετρελαίου με την ανάπτυξη
Με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία να μετρά ήδη έναν μήνα, ολοένα και περισσότεροι αναλυτές αναθεωρούν επί τα χείρω τις εκτιμήσεις τους για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας φέτος.
Μέσα σε αυτό το μικρό χρονικό διάστημα, οι προβλέψεις μετατοπίστηκαν από μια ισχυρή ανάκαμψη μετά την COVID σε αυξανόμενες πιθανότητες για πλήρη παγκόσμια ύφεση.
Οικονομολόγοι, αναλυτές και διάσημοι επενδυτές λένε ότι οι πιθανότητες ύφεσης αυξάνονται, λαμβάνοντας υπόψη τον αφανή πληθωρισμό, τον οποίο η Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες έχουν ήδη αρχίσει να προσπαθούν να περιορίσουν με αυξήσεις επιτοκίων.
Το σενάριο της ύφεσης
Και όπως επισημαίνει το oilprice.com, παρά το γεγονός ότι η ύφεση δεν είναι το βασικό σενάριο των περισσότερων οικονομολόγων, οι πιθανότητες αυξάνονται ειδικά εάν περισσότερες ρωσικές εξαγωγικές εταιρείες ενέργειας βγουν από την αγορά τις επόμενες εβδομάδες και μήνες.
Υπενθυμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και η μεγαλύτερη οικονομία της, η Γερμανία, εμφανίζονται απρόθυμες μέχρι στιγμής να ακολουθήσουν το αμερικανικό παράδειγμα, και να απαγορεύσουν τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας ή να επιβάλουν κυρώσεις στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κι αυτό γιατί η Ευρώπη εξαρτάται από τη Ρωσία για περισσότερο από το ένα τέταρτο της προμήθειας πετρελαίου της και το ένα ένα τρίτο της παροχής φυσικού αερίου.
Η χειρότερη περίπτωση
Αναλυτές στην McKinsey & Company, εκτιμούν ότι στο χειρότερο σενάριο του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία με σοβαρή, κλιμακούμενη αναταραχή με μέτρια απάντηση πολιτικής, και σε μια κατάσταση στην οποία οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Ευρώπη έχουν κλείσει, οι τιμές του Brent θα εκτιναχθούν στα 150 δολάρια το βαρέλι.
Και σημειώνουν ότι σε αυτό το χειρότερο σενάριο, η κλονισμένη εμπιστοσύνη και οι συνεχιζόμενες υψηλές τιμές του πετρελαίου θα μείωναν τις δαπάνες των καταναλωτών και των επιχειρήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και θα ακολουθούσε ύφεση.
«Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το βασικό ζήτημα θα είναι ο τρόπος με τον οποίο το Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας θα αντιδράσει στον αντίκτυπο της εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου και στο άλμα στις τιμές των γεωργικών προϊόντων, των μεταλλευτικών προϊόντων και των ορυκτών (οι τιμές του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες από την Ευρώπη)», έγραψαν οι αναλυτές της εταιρείας συμβούλων.
Déjà vu
Από την πλευρά τους, οι Λουτς Κίλιαν και Μάικλ Πλαντ, οικονομολόγοι στο Τμήμα Έρευνας της Federal Reserve του Ντάλας, αναφέρουν ότι εάν ένα μεγάλο μέρος των εξαγωγών ενέργειας της Ρωσίας παραμείνει εκτός αγοράς καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, μια παγκόσμια οικονομική ύφεση φαίνεται αναπόφευκτη.
Προειδοποιούν επίσης ότι αυτή η επιβράδυνση θα μπορούσε να είναι πιο παρατεταμένη από την ύφεση του 1991 μετά το σοκ στον εφοδιασμό πετρελαίου από την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ το 1990.
«Κάθε ύφεσης τα τελευταία 50 χρόνια έχει προηγηθεί μια άνοδος της τιμής του πετρελαίου και είναι déjà vu ξανά», έγραψε ο Κρις Λαφάκης της Moody’s Analytics, σε έκθεσή του.
Αλλά και ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Καρλ Άικαν προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να υπάρξει ύφεση εν μέσω του αυξανόμενου πληθωρισμού.
«Πιστεύω ότι θα μπορούσε κάλλιστα να υπάρξει ύφεση ή ακόμα χειρότερα», δήλωσε ο στο CNBC, προσθέτοντας ότι ο αυξανόμενος πληθωρισμός και η υψηλή αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία με τον ρωσικό πόλεμο στην Ουκρανία θα μπορούσαν να απειλήσουν την οικονομική ανάπτυξη.
Εκτιμήσεις
H UNCTAD, η υπηρεσία εμπορίου και ανάπτυξης του ΟΗΕ, υποβάθμισε την πρόβλεψη για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη για το 2022 σε 2,6% από 3,6% λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των αλλαγών στις μακροοικονομικές πολιτικές που έγιναν από τις χώρες τους τελευταίους μήνες.
Όπως αναφέρεται σε έκθεσή της για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη που δημοσιεύθηκε στις 24 Μαρτίου, η UNCTAD αναφέρει ότι ενώ η Ρωσία θα βιώσει βαθιά ύφεση φέτος, αναμένεται σημαντική επιβράδυνση της ανάπτυξης σε μέρη της Δυτικής Ευρώπης και της Κεντρικής, Νότιας και Νοτιοανατολικής Ασίας.