Ο Τραμπ προανήγγειλε μια «πρωτοφανή», εκστρατεία οικονομικού πολέμου και απομόνωσης του Ιράν την ώρα που οι συνομιλίες παραμένουν «παγωμένες»
Κλιμάκωση της πίεσης προς την Τεχεράνη επιχειρεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώνοντας την «πιο συντριπτική οικονομική επιχείρηση» εναντίον του Ιράν, καθώς οι διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ των δύο χωρών, που διαρκεί πάνω από πέντε μήνες, παραμένουν σε αδιέξοδο.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν «δεν εκμεταλλεύτηκε» την ευκαιρία να καταλήξει σε συμφωνία και ότι θα υποστεί «οικονομικό πόλεμο και απομόνωση σε άνευ προηγουμένου κλίμακα»
Υποστήριξε ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης, έχουν υποστεί σοβαρό πλήγμα και ότι η οικονομία της χώρας βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης, ενώ απείλησε επίσης με κυρώσεις κάθε χώρα που διατηρεί εμπορικές σχέσεις με το Ιράν.
Απειλές προς το Ιράν για οικονομική D – Day, χωρίς διευκρινίσεις…
Ωστόσο δεν αναφέρθηκε συγκεκριμένα στα μέτρα και στις κυρώσεις που σκοπεύει να προωθήσει.
«ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ χώρα επιτρέπει στα χρηματοπιστωτικά της ιδρύματα, τις επιχειρήσεις, τα αεροδρόμιά της ή τους κυβερνητικούς φορείς της να παρέχουν οποιαδήποτε μορφή στήριξης στο Ιράν θα αντιμετωπίσει η ίδια ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ οικονομικές συνέπειες. Το λαθρεμπόριο πετρελαίου, οι γραμμές ανταλλαγής, οι μεταφορές μετρητών, τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος, τα νηολόγια, οι εταιρείες-βιτρίνα — όλα αυτά πρέπει να σταματήσουν ΤΩΡΑ. Ξέρετε ποιοι είστε. Αυτή θα είναι μια ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ D DAY, και χρειαζόμαστε όλους τους Συμμάχους μας να σταθούν στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής για να απομονώσουμε και να νικήσουμε την απειλή του Ιράν», έγραψε.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ απειλεί το Ιράν με οικονομικές κυρώσεις.
Η κυβέρνησή του έχει εξαπολύσει εκστρατεία πίεσης κατά του Ιράν από τον Απρίλιο, υπό το σύνθημα της «Επιχείρησης Οικονομική Οργή», με στόχο την απομόνωση της Τεχεράνης και τον αποκλεισμό των πηγών εσόδων της.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στους τομείς του πετρελαίου, της ναυτιλίας και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του Ιράν, επιδιώκοντας να διακόψουν τα έσοδα που αποκομίζει η Τεχεράνη από τις εξαγωγές ενέργειας. Έχουν επίσης επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και έχουν στοχεύσει εταιρείες, μεσίτες και δεξαμενόπλοια που κατηγορούνται ότι βοηθούν το Ιράν να πουλάει το πετρέλαιό του στο εξωτερικό.
Πώς αντέδρασαν ιρανικά ΜΜΕ στις απειλές Τραμπ
Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από Ιρανούς αξιωματούχους, όμως τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης αντέδρασαν με ιδιαίτερα επικριτικό τρόπο στις δηλώσεις Τραμπ.
Ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας IRIB ανέφερε ότι η ανακοίνωση ακολούθησε «την αποτυχία της στρατιωτικής επίθεσης», ενώ το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim καταλόγισε στον Τραμπ «μεγαλοπρεπή, υπερβολική γλώσσα», υποστηρίζοντας ότι οι προηγούμενες κυρώσεις δεν κατάφεραν να μεταβάλουν τη στάση του Ιράν που «έχει μάθει πώς να παρακάμπτει αυτούς τους περιορισμούς και έχει γίνει πολύ ικανό σε αυτό».
Το επίσης ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars απέρριψε επίσης τους ισχυρισμούς του Τραμπ ως «παραληρηματικούς», λέγοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα υποστηρίξει πως επίκειται «η κατάρρευση» του Ιράν και η στρατιωτική του καταστροφή, χωρίς όμως να έχουν επιτύχει συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Απογοήτευση πίσω από τις απειλές
Αν και οι εχθροπραξίες έχουν μειωθεί σε ένταση , η κατάσταση παραμένει τεταμένη στη Μέση Ανατολή έπειτα από σχεδόν έξι μήνες πολέμου.
Με δεδομένα τη δυσαρέσκεια στην κοινή γνώμη και στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ για τον πόλεμο, καθώς και τη μείωση διαφόρων καίριων κατηγοριών πυρομαχικών στα αποθέματα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ο Τραμπ, μοιάζει τελευταία να έχει υιοθετήσει μάλλον στάση αναμονής σε στρατιωτικό επίπεδο.
Ο ανταποκριτής του Al Jazeera, από την Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι η τελευταία κίνηση του Τραμπ δείχνει «έναν βαθμό απογοήτευσης» σχετικά με το αδιέξοδο στη σύγκρουση, η οποία ξεκίνησε τον Φεβρουάριο.
Είπε ότι το πρώτο ερώτημα είναι ποιες οικονομικές πιέσεις θα μπορούσε να ασκήσει ο Τραμπ στο Ιράν που δεν ασκούνται ήδη, και ότι η κίνηση αυτή μπορεί να μοιάζει στους Ιρανούς αξιωματούχους με «ακόμη μία απειλή που περιορίζεται σε φωνές».
«Όμως, ίσως το κοινό-στόχος του είναι το αμερικανικό κοινό, το οποίο συνεχίζει να αντιτίθεται σε αυτή τη συνεχιζόμενη σύγκρουση», είπε ο Χάνα. «Τώρα υιοθετεί μια στάση που ελπίζει ότι θα εκληφθεί από την κοινή γνώμη ως πολύ σκληρή, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι δεν έχουμε συγκεκριμένες λεπτομέρειες βάσει των οποίων θα μπορούσαμε να κρίνουμε την πιθανή αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης κίνησης για την ενίσχυση των οικονομικών μέτρων κατά του Ιράν».
Η πρόκληση της Κίνας
Η ανακοίνωση του Τραμπ ήρθε λίγες ώρες αφότου τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένας κρίσιμος εμπορικός εταίρος του Ιράν, ανέστειλαν όλους τους οικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς δεσμούς με τη χώρα, κατηγορώντας την ότι εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους προς τα χωρικά τους ύδατα.
Η Τεχεράνη αρνήθηκε την κατηγορία, χαρακτηρίζοντάς την «επιχείρηση προβοκάτσιας με ψευδή σημαία» (false-flag operation).
Αναλυτές δήλωσαν ότι μεταξύ των άλλων εμπορικών εταίρων του Ιράν που θα μπορούσε να στοχοποιήσει ο Τραμπ περιλαμβάνονται η Κίνα, καθώς και το Ιράκ και η Τουρκία, μεταδίδει το Al Jazeera.
Στην Κίνα, «θα μπορούσε να στοχοποιήσει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που παρέχουν υπηρεσίες σε ανεξάρτητα διυλιστήρια “teapot”», τα οποία «είναι η τελευταία ομάδα που εξακολουθεί να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο», δήλωσε ο Νάντερ Χαμπίμπι, καθηγητής οικονομικών της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Brandeis.
Ωστόσο, «η πρόκληση είναι ότι η κυβέρνηση του Σι, έχει προειδοποιήσει τις κινεζικές επιχειρήσεις σχετικά», σημείωσε. «Δεδομένου ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εμπορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς θα αντιδράσει η Κίνα εάν, τις επόμενες ημέρες, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοινώσουν συγκεκριμένους στόχους ή ιδρύματα που συνεργάζονται με αυτά τα διυλιστήρια “teapot”».
Ο Χαμπίμπι πρόσθεσε ότι θα ήταν επίσης δύσκολο για τις ΗΠΑ να επιβάλουν πλήρως περιορισμούς στο χερσαίο εμπόριο του Ιράν με την Τουρκία, το Ιράκ και την Κεντρική Ασία.
Ο Μπρετ Έρικσον, διευθύνων σύμβουλος της Obsidian Risk Advisor, δήλωσε ότι το γεγονός πως τα μέτρα που απειλεί τώρα να επιβάλει ο Τραμπ δεν είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί καταδεικνύει τους κινδύνους που αυτά συνεπάγονται.
«Εάν παρουσίαζαν μια σχέση κινδύνου-οφέλους ευνοϊκή για την κυβέρνηση Τραμπ, θα είχαν ήδη εφαρμοστεί», είπε.
Ο Έρικσον δήλωσε ότι οι κινεζικές τράπεζες αποτελούν «με διαφορά τον πιο σημαντικό μοχλό πίεσης που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο Τραμπ».
«Από μόνες τους, αμφιβάλλω ότι θα μπορούσαν να αρπάξουν τη νίκη μέσα από τα σαγόνια της ήττας, όμως σε συνδυασμό με την πραγματική εφαρμογή της απόφασης των ΗΑΕ να διακόψουν τις επιχειρηματικές σχέσεις με το Ιράν χθες, αυτός ο συνδυασμός θα μπορούσε να αποδειχθεί πραγματικά ισχυρός», είπε.
«Ο μεγαλύτερος περιορισμός σε όλα αυτά παραμένει ο χρόνος. Ο οικονομικός πόλεμος εναντίον του Ιράν δεν αρκεί μόνο να παράγει αποτελέσματα· πρέπει να τα παράγει και με ταχύτητα», πρόσθεσε.