Τα υπερκέρδη από τον πόλεμο αναζωπυρώνουν τις εκκλήσεις προς τις Big Oil να πληρώσουν την κλιματική ζημιά
Οκτώ από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες συγκέντρωσαν κέρδη άνω των 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μόλις τρεις μήνες, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας και η κλιματική κρίση που τροφοδοτείται από τις εκπομπές ρύπων προκάλεσε θανατηφόρα κύματα καύσωνα.
Τα απροσδόκητα κέρδη από τον πόλεμο έχουν αναζωπυρώσει τις εκκλήσεις προς τις υπερ-κολοσσούς πετρελαίου και φυσικού αερίου, όπως η Saudi Aramco και η BP, να πληρώσουν για την περιβαλλοντική ζημιά που προκαλείται από την «εκμετάλλευση της ανθρώπινης δυστυχίας» και να χρηματοδοτήσουν μια ταχεία μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Κέρδη 700.000 δολαρίων κάθε λεπτό
Ανάλυση του Guardian διαπίστωσε ότι οι οκτώ εισηγμένοι στο χρηματιστήριο παραγωγοί πετρελαίου κέρδισαν σχεδόν 93 δισεκατομμύρια δολάρια το τρίμηνο έως τα τέλη Ιουνίου, το πρώτο πλήρες οικονομικό τρίμηνο μετά τον πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν που προκάλεσε αύξηση των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου σε υψηλά πάνω από 126 δολάρια το βαρέλι.
Οι εταιρείες εκμεταλλεύτηκαν τη μεγαλύτερη διαταραχή του εφοδιασμού με ορυκτά καύσιμα στην ιστορία της αγοράς για να διπλασιάσουν σχεδόν τα συνδυασμένα κέρδη τους από λίγο κάτω από 50 δισεκατομμύρια δολάρια την ίδια περίοδο πέρυσι, με εκατομμύρια νοικοκυριά να πληρώνουν το τίμημα με υψηλότερους λογαριασμούς και κλιματικό χάος.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι οκτώ πετρελαϊκές εταιρείες – Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron και ExxonMobil – είχαν κέρδη άνω των 700.000 δολαρίων κάθε λεπτό κατά τη διάρκεια του εαρινού τριμήνου.
Ενώ οι αποτιμήσεις της αγοράς τους διογκώνονταν κατά περίπου 600 δισεκατομμύρια δολάρια, ξεπερνώντας τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια, οι θερμοκρασίες οδήγησαν σε μια σειρά από θανατηφόρους καύσωνες , οι οποίοι έγιναν πιο πιθανοί και σοβαροί λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων.
Οι εκπομπές άνθρακα από τις μεγαλύτερες εταιρείες ορυκτών καυσίμων στον κόσμο συνδέθηκαν άμεσα με θανατηφόρες περιόδους ζέστης για πρώτη φορά, σύμφωνα με επιστημονική ανάλυση που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Διαπίστωσε ότι οι εκπομπές από οποιαδήποτε από τις 14 μεγαλύτερες εταιρείες ήταν αρκετές για να προκαλέσουν περισσότερα από 50 κύματα καύσωνα, κάτι που διαφορετικά θα ήταν σχεδόν αδύνατο.
Τα μεγαλύτερα κέρδη από πετρέλαιο το εαρινό τρίμηνο κατέγραψε η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, Aramco, η οποία ανακοίνωσε αύξηση 34% στα τριμηνιαία καθαρά της έσοδα, φτάνοντας τα 33 δισεκατομμύρια δολάρια, παρά τις ζημιές στις υποδομές της από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους από το Ιράν και τους Χούθι.
Η παραγωγή ορυκτών καυσίμων της Saudi Aramco την έχει καταστήσει υπεύθυνη για περισσότερες εκπομπές άνθρακα από οποιαδήποτε άλλη εταιρεία στην ιστορία, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Carbon Majors, ακολουθούμενη από τις Chevron και ExxonMobil και με τις Shell και BP στην πρώτη δεκάδα. Η Σαουδική Αραβία ηγείται εδώ και δεκαετίες επιτυχημένων προσπαθειών για τον αποκλεισμό και την καθυστέρηση της διεθνούς δράσης για το κλίμα.
Την Τρίτη, η BP έγινε μια από τις τελευταίες μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες που δημοσίευσε τα αποτελέσματά της για την περίοδο Απριλίου – Ιουνίου, αναφέροντας τριμηνιαία κέρδη ύψους 5,73 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που είναι τα υψηλότερα από τον πρώτο χρόνο του πολέμου στην Ουκρανία και περισσότερο από τα διπλάσια από τα 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια των προηγούμενων τριών μηνών.
Ποιος επωφελήθηκε από την ανθρώπινη δυστυχία
Ο Patrick Galey, επικεφαλής για τα ορυκτά καύσιμα στην Global Witness, δήλωσε: «Τα τεράστια κέρδη της BP αποτελούν σκανδαλώδη υπενθύμιση για το ποιος επωφελήθηκε από την ανθρώπινη δυστυχία φέτος. Ενώ οι πυρκαγιές απειλούν κοινότητες σε όλο τον κόσμο, οι ξηρασίες και το κόστος ενέργειας αυξάνονται κατακόρυφα, οι απλές οικογένειες πληρώνουν το τίμημα για την προτεραιότητα που δίνουν οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες στον πλούτο των μετόχων έναντι ενός βιώσιμου πλανήτη».
Πρόσθεσε: «Ήρθε η ώρα να κάνουμε τους πετρελαϊκούς γίγαντες να πληρώσουν για την επιδιόρθωση της κλιματικής καταστροφής που προκαλούν. Σκεφτείτε πόσα συστήματα πυρασφάλειας και αντιπλημμυρικής προστασίας θα μπορούσαμε να κατασκευάσουμε ή πόσα ηλιακά πάνελ θα μπορούσαμε να εγκαταστήσουμε, αν οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες πλήρωναν το μερίδιό τους σε φόρους».
Η Ρόζι Ντάουνς, επικεφαλής των εκστρατειών στους Φίλους της Γης, δήλωσε: «Ενώ η BP αποκομίζει έναν ακόμη γύρο τεράστιων κερδών, εκατομμύρια νοικοκυριά πληρώνουν το τίμημα μέσω των υψηλών λογαριασμών ενέργειας και μιας κλιματικής κρίσης που επιταχύνεται ραγδαία και ξεφεύγει από τον έλεγχο».
Η νέα διευθύνουσα σύμβουλος της BP, Μεγκ Ο’Νιλ, υπερασπίστηκε τα κέρδη της εταιρείας λέγοντας ότι «επικεντρώνεται στα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να προσπαθήσουμε να βοηθήσουμε στην αντιμετώπιση της κατάστασης», όπως η αξιόπιστη παραγωγή περισσότερων πετρελαϊκών προϊόντων που ήταν σε έλλειψη.
Η εταιρεία έχει μειώσει το ποσό που δαπανά για την πράσινη ενέργεια από τότε που εγκατέλειψε τις περιβαλλοντικές της φιλοδοξίες σε μια «θεμελιώδη επαναφορά» στις αρχές του περασμένου έτους, μειώνοντας τον ετήσιο προϋπολογισμό της για την ενεργειακή μετάβαση από 5 δισεκατομμύρια δολάρια σε 1,5 – 2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τα τελευταία χρόνια, η BP έχει αποσχίσει τα υπεράκτια αιολικά πάρκα του Ηνωμένου Βασιλείου σε κοινοπραξία και έχει πουλήσει την αμερικανική της επιχείρηση αιολικής ενέργειας στην ξηρά, ενώ την Τρίτη ανακοίνωσε ότι θα πουλήσει την αμερικανική της επιχείρηση βιοαερίου, αξίας 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία δεσμεύει μεθάνιο από χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων και είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ανανεώσιμου φυσικού αερίου στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τους Financial Times, βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες για την πώληση της επιχείρησής της στον τομέα της ηλιακής ενέργειας, Lightsource, σε μια κοινοπραξία που υποστηρίζεται από το κρατικό επενδυτικό ταμείο του Κουβέιτ.
Την Παρασκευή, η BP έθεσε προς πώληση την επιχείρησή της πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα, έπειτα από περισσότερα από 60 χρόνια λειτουργίας, αναζωπυρώνοντας τις εκκλήσεις προς την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποκλείσει την ανάπτυξη δύο αμφιλεγόμενων κοιτασμάτων της Βόρειας Θάλασσας στη γερασμένη λεκάνη.
Η Shell ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα τα δεύτερα υψηλότερα τριμηνιαία κέρδη της, καθώς τα καθαρά της κέρδη αυξήθηκαν στα 9,84 δισεκατομμύρια δολάρια, παρά την παραγωγή λιγότερου φυσικού αερίου από το εργοστάσιο φυσικού αερίου του Κατάρ λόγω των ζημιών δισεκατομμυρίων δολαρίων που προκλήθηκαν από τον πόλεμο. Τα κέρδη της Equinor αυξήθηκαν στα 3,2 δισεκατομμύρια δολάρια την ίδια περίοδο, από 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια το εαρινό τρίμηνο του περασμένου έτους.
Στις ΗΠΑ, τα κέρδη που ανακοίνωσαν η Chevron και η ExxonMobil προκάλεσαν κριτική από τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατηγόρησε τους δύο κολοσσούς ότι «βγάζουν πάρα πολλά χρήματα» από τον πόλεμό του στο Ιράν και προειδοποίησε ότι θα αναγκαστούν να επιστρέψουν κέρδη στον κόσμο, καθώς πλησιάζει στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου με μειωμένα ποσοστά αποδοχής.
Η Chevron ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 12,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το δεύτερο τρίμηνο, σημειώνοντας αύξηση άνω των πέντε φορές σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι. Η ExxonMobil ανακοίνωσε κέρδη 14,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, διπλάσια από αυτά που είχε την ίδια περίοδο πριν από ένα χρόνο και τα υψηλότερα τριμηνιαία κέρδη της από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η Γκέιλι είπε: «Ξέρετε ότι οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες μας κοροϊδεύουν, όταν ένας από τους μεγαλύτερους συμμάχους τους, ο Ντόναλντ Τραμπ, τους λέει να περιορίσουν την κερδοσκοπία τους».
Κλιματική καταστροφή
Οι επιπτώσεις αυτού του καλοκαιριού περιλαμβάνουν το χειρότερο κύμα καύσωνα που έχει σημειωθεί ποτέ στην Ευρώπη, ένα ακόμη κύμα που οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν ως «αδύνατο» χωρίς την ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη. Περίπου 20.000 άνθρωποι εκτιμάται ότι έχουν πεθάνει λόγω των ακραίων θερμοκρασιών, συμπεριλαμβανομένων σχεδόν 3.000 στο Ηνωμένο Βασίλειο μόνο τον Μάιο και τον Ιούνιο.
Η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία έχουν επίσης βιώσει ρεκόρ ζέστης έως και 42,5°C, με την κορεατική μετεωρολογική υπηρεσία να δίνει οδηγίες στους ανθρώπους να «σταματήσουν αμέσως όλες τις υπαίθριες δραστηριότητες», ενώ η κλιματική κρίση αύξησε τις θερμοκρασίες σε μεγάλο μέρος της Αφρικής τον Ιούλιο. Η παγκόσμια θέρμανση κάνει κάθε κύμα καύσωνα πιο έντονο και πιο πιθανό, και οι αυξανόμενες παγκόσμιες θερμοκρασίες σκοτώνουν ένα άτομο το λεπτό σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με έκθεση του Lancet τον Οκτώβριο.
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα, Simon Stiell, δήλωσε: «Σε όλο τον κόσμο, οι καταστροφές που προκαλούνται από το κλίμα φτάνουν σε εφιαλτικές διαστάσεις. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι σαφές: να αφήσουμε πίσω μας τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο πιο γρήγορα, να αναβαθμίσουμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να προστατεύσουμε τους ανθρώπους εκεί όπου οι επιπτώσεις είναι ήδη πιο έντονες».
Η διαδοχική σειρά καυσώνων στην Ευρώπη έχει στεγνώσει τα εδάφη και έχει οδηγήσει σε ακραία ξηρασία, καταστρέφοντας τα αποθέματα τροφίμων, από καλαμπόκι μέχρι ηλίανθο και σαλάτα.
Τουλάχιστον 9 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών αναμένεται να χαθούν, με το Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, να αντιμετωπίζει τη χειρότερη συγκομιδή που έχει καταγραφεί ποτέ.
Οι ξηρές συνθήκες έχουν επίσης επιτρέψει τεράστιες πυρκαγιές στη Γαλλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα, προκαλώντας ζημιές δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι πυρκαγιές εκτινάσσουν την τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση και στις ΗΠΑ και τον Καναδά οι πυρκαγιές από τις 15 έως τις 23 Ιουλίου εκτιμάται ότι προκάλεσαν περίπου 4.000 θανάτους μέσα σε μια εβδομάδα από την έκθεσή τους. Η κλιματική κρίση επιδεινώνει τον καιρό και περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι ετησίως χάνουν τη ζωή τους λόγω του καπνού των πυρκαγιών.
Στη Νότια Ασία, η κλιματική κρίση επιδεινώνει τις ακραίες βροχοπτώσεις, καθώς, ο αέρας που είναι 1 βαθμός κελσίου θερμότερος συγκρατεί 7% περισσότερο νερό. Πάνω από 40 εκατοστά βροχής έπεσαν σε 24 ώρες στο Τσατογκράμ του Μπαγκλαντές στις αρχές Ιουλίου, για παράδειγμα, οδηγώντας σε ξαφνικές πλημμύρες. Πλημμύρες και κατολισθήσεις έχουν στοιχίσει ζωές και περιουσίες στο Πακιστάν και την Ινδία. Έχουν επίσης σημειωθεί δεκάδες θάνατοι στη βορειοδυτική Κίνα, όπου πολλές χιλιάδες άνθρωποι έχουν εκκενωθεί λόγω σφοδρών καταιγίδων.